2026 KPSS Lisans Coğrafya Nüfus ve Yerleşme Test Çöz

1.

Aşağıdakilerden hangisi kır yerleşmeleri ile kent yerleşmelerini birbirinden ayırmada kullanılan ölçütlerden biri değildir?

Çözümü gör

Doğru cevap: E

Kır yerleşmeleri, nüfusun tarım ve hayvancılıkla uğraştığı kırsal alanlardaki yerleşmelerdir; kent yerleşmeleri ise tarım dışı ekonomik faaliyetlerin yaygın olduğu yerleşmelerdir. Bu nedenle yerleşmeleri ayırmada ekonomik yapı ve yerleşme karakteri esas alınabilir. Ancak Birleşmiş Milletler’in 1961 tarihli Dünya Nüfus ve Konut Sayımı ilkeleri, yerleşme türlerini ayıran bir ölçüt değildir; bu nedenle doğru cevap E’dir. En güçlü çeldirici D’dir; çünkü tarım dışı etkinliklerin yaygınlığı kent yerleşmesinin ayırt edici özelliğidir.

2.

Konya Ovası’nın geniş ve düz kesimlerinde tarıma dayalı köyler yer alırken, Erzurum-Kars yöresinde yükseltinin arttığı alanlarda yerleşme seyrekleşmektedir. Buna göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Buna göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Çözümü gör

Doğru cevap: A

Konya Ovası ile Erzurum-Kars yöresinin birlikte anılması, yerleşmenin dağılışında hem doğal koşulların hem de insan faaliyetlerinin etkili olduğunu gösterir. En güçlü çeldirici olan B yanlıştır; çünkü kartta yerleşmelerin dağılışını doğal ve beşeri faktörlerin birlikte etkilediği belirtilmiştir, yalnızca beşeri faktörler vurgulanamaz.

3.

Doğu Anadolu’nun yüksek kesimlerindeki bir ilçede, aynı ilin ova tabanındaki ilçesine göre yerleşmeler daha seyrek dağılmıştır.

Buna göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Çözümü gör

Doğru cevap: A

Yüksek kesimlerde yerleşmelerin daha seyrek dağılması, yükseltinin arttığı alanlarda nüfus yoğunluğunun genellikle azaldığını gösterir. B seçeneği bunun tersini söylediği için yanlıştır. En güçlü çeldirici C seçeneğidir; çünkü yoğunlukta yüzölçümü bir unsur olsa da dağılışın yükseltiyle değişmesi, yalnızca yüzölçümüyle açıklanamayacağını gösterir.

4.

Bir yörede yükselti belirgin biçimde artmakta, buna karşılık nüfusun daha çok alçak kesimlerde toplandığı görülmektedir. Yöredeki yerleşmelerin dağılışı, doğal ve beşeri etkenlerin birlikte etkisiyle şekillenmektedir.

Buna göre aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Çözümü gör

Doğru cevap: A

Yörede yükselti artarken nüfusun alçak kesimlerde toplanması, yükseltinin arttığı alanlarda nüfus yoğunluğunun genellikle azaldığını düşündürür. Bu sonuç, verilen durumla doğrudan uyumludur. En güçlü çeldirici C’dir; ancak yerleşme dağılışının yalnız doğal etkenlerle belirlendiği söylenemez, çünkü doğal ve beşeri etkenler birlikte etkilidir.

5.

Denizli’nin Çivril ilçesine bağlı Gürpınar ile komşu yerleşmelerde tarım ve hayvancılık başlıca geçim kaynaklarıdır. Buna karşılık aynı ildeki merkez ilçede sanayi ve hizmet faaliyetleri daha belirgindir.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Çözümü gör

Doğru cevap: A

Tarım ve hayvancılığın başlıca geçim kaynağı olması, yerleşmenin kır yerleşmesi olduğunu gösterir. En güçlü çeldirici olan C yanlıştır; çünkü kent yerleşmelerinde temel geçim kaynağı tarım dışı faaliyetlerdir ve verilen kurulum bunu desteklememektedir.