2026 TYT Matematik Oran ve Orantı Test Çöz
10 özgün soru · online çöz, anında cevabı gör
- 1.
Mehmet'in kullandığı sabit süratli araç 10 dakikada 12 km yol almaktadır. Araç aynı süratle 25 dakikada kaç kilometre yol alır?
Çözümü gör
Doğru cevap: B
Sabit süratte alınan yol ile zaman doğru orantılıdır. 25 dakikadaki yol 12 · 25 / 10 = 30 kilometredir. 24, 25 dakika yerine 20 dakika kullanma; 48 ise verilen örnekteki 40 dakikayı doğrudan taşıma hatasıdır.
- 2.
Elif, 3 kilogramlık bir ürüne 180 TL ödemiştir. Aynı ürünün kilogram fiyatı değişmediğine göre 5 kilogram için kaç TL ödemelidir?
Çözümü gör
Doğru cevap: B
Toplam ödeme miktarı ürün miktarıyla doğru orantılıdır. Bir kilogramın fiyatı 180 / 3 = 60 TL olduğundan 5 kilogramın fiyatı 5 · 60 = 300 TL olur. 360, 5 yerine 6 kilogram üzerinden işlem yapma hatasıdır.
- 3.
a₁ = 18, b₁ = 24 ve a₂ = 27 olduğuna göre, doğru orantıda b₂ kaçtır?
Çözümü gör
Doğru cevap: C
Yeni değer oranı 27 / 18 = 3/2'dir. Bu oran 24 ile çarpıldığında b₂ = 24 · 3/2 = 36 bulunur. 32, oranı 4/3 alma; 40 ise kesri yanlış sadeleştirme hatasıdır.
- 4.
a1 = 8, b1 = 15 ve a2 = 24 olduğuna göre, doğru orantıda b2 kaçtır?
Çözümü gör
Doğru cevap: C
Doğru orantıda ikinci değer, 15 · (24/8) işlemiyle bulunur. 24/8 = 3 olduğundan b2 = 15 · 3 = 45 olur. 30 değeri oranı ters kurma, 40 değeri ise çarpanları eksik kullanma hatasından kaynaklanır.
- 5.
a1 = 6, b1 = 20 ve a2 = 15 olduğuna göre, ters orantıda b2 kaçtır?
Çözümü gör
Doğru cevap: B
Ters orantıda çarpım sabit kaldığı için b2 = 20 · (6/15) bağıntısı uygulanır. 6/15 = 2/5 olduğundan b2 = 20 · 2/5 = 8 bulunur. 50 değeri, oranı ters çevirme hatasının tipik sonucudur.
- 6.
Mert, sabit süratle 10 dakikada 12 km yol almaktadır. Buna göre Mert aynı süratle 35 dakikada kaç kilometre yol alır?
Çözümü gör
Doğru cevap: C
Sabit süratte alınan yol zamanla doğru orantılıdır. Bu nedenle 35 dakikadaki yol 12 · (35/10) = 42 km olur. 24 km tek birimlik zamanı yanlış alma, 48 km ise verilen örnekteki 40 dakikayı doğrudan kullanma hatasından doğar.
- 7.
Elif, tanesi aynı fiyattan 4 defter için 72 TL ödemiştir. Buna göre Elif aynı defterlerden 7 tane alsaydı kaç TL öderdi?
Çözümü gör
Doğru cevap: C
Defter sayısı ile toplam ödeme doğru orantılıdır. Bir defterin fiyatı 72/4 = 18 TL olduğundan 7 defterin fiyatı 7 · 18 = 126 TL olur. 144 TL, 7 yerine 8 defter üzerinden hesaplama hatasını gösterir.
- 8.
Sabit süratli bir araç 10 dakikada 12 km yol alıyor. Buna göre bu araç 25 dakikada kaç kilometre yol alır?
Çözümü gör
Doğru cevap: B
Süre 10 dakikadan 25 dakikaya 25/10 katına çıktığı için yol da aynı oranda artar: 12·25/10=30. Diğer seçenekler: A: işaret hatası yapan aday 12·(25-10)/10 = 18 bulur. C: terim atlama hatası yapan aday 12+25 = 37 bulur. D: bir eksik ya da fazla sayma hatası yapan aday 12·40/10 = 48 bulur. E: ara sonuçta bırakma hatası yapan aday 12·10 = 120 bulur.
- 9.
Mert'in kullandığı araç sabit süratle ilerlemektedir. Araç 10 dakikada 12 km yol almakta; Mert, 40 dakikalık yolculuğun ardından yolun son 15 kilometresini aynı süratle tamamlamaktadır.
Buna göre Mert'in aracının toplam aldığı yol kaç kilometredir?
Çözümü gör
Doğru cevap: E
İlk 40 dakikada araç 12·40/10=48 km alır. Buna yolun son 15 kilometresi eklenince toplam 48+15=63 km olur. Diğer seçenekler: A: işaret hatası yapan aday 12·40/10-15 = 33 bulur. B: terim atlama hatası yapan aday 12·40/10 = 48 bulur. C: ara sonuçta bırakma hatası yapan aday 12·40/10+3 = 51 bulur. D: yanlış formül hatası yapan aday 12·40/10+12 = 60 bulur.
- 10.
Elif, bir karışım hazırlarken kırmızı ve beyaz boyaları 2:3 oranında kullanmaktadır. Karışımda toplam 25 litre boya bulunması planlanmıştır.
Buna göre Elif'in kullanacağı beyaz boya miktarı kaç litredir?
Çözümü gör
Doğru cevap: C
Oran toplamı 2+3=5 parçadır. Beyaz boya 3 parça olduğundan miktar 25·3/5=15 litredir. Diğer seçenekler: A: birim hatası yapan aday 25/(2+3) = 5 bulur. B: terim atlama hatası yapan aday 25·2/(2+3) = 10 bulur. D: yanlış formül hatası yapan aday 25·(3-2) = 25 bulur. E: ters işlem hatası yapan aday 25·3 = 75 bulur.