2026 TYT Felsefe Bilim Felsefesi Test Çöz

1.

“Bilimin yapısı” üzerine düşünürken tek bir bakış açısına bağlı kalmak zorunlu değildir. Bu alanda iki yaklaşımın hâkim olduğu belirtilir. Böylece konu, aynı soru çevresinde farklı yaklaşım adlarının birlikte anılabildiği bir inceleme alanı olarak görünür.

Bu parçadan aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Çözümü gör

Doğru cevap: A

Parçada söz konusu alanda iki yaklaşımın hâkim olduğu belirtilmektedir. Bu iki yaklaşımın adları İndirgemeci yaklaşım ve bütüncül yaklaşımdır. D seçeneği ilk adı doğru verse de ikinci adı değiştirerek kapsamı bozar; diğer seçeneklerde ise kaynakta birlikte anılan yaklaşım çifti bulunmamaktadır.

2.

Bir araştırmacı, “Bilimsel bilginin hangi yöntemlerle kurulduğunu ve hangi kavramlarla açıklandığını inceleyen bir sorgulama alanı vardır.” demektedir.

Bu sözlere bakılarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Çözümü gör

Doğru cevap: C

C, bilimin yapısı, kavramları ve yöntemleri üzerine düşünmeyi belirtir. E ise doğa olaylarını açıklama görevini bilim felsefesine yükleyerek alan sınırını değiştirir.

3.

“Gözlem ve deney” aracılığıyla evrenin yapısını ve işleyişini sistemli biçimde inceleyen bilgi alanı aşağıdakilerden hangisidir?

Çözümü gör

Doğru cevap: E

E, gözlem ve deney aracılığıyla evrenin yapısını ve işleyişini sistemli biçimde araştıran bilgi alanıdır. B ise bu bilgi alanının yapısını ve yöntemlerini sorgulayan felsefi disiplindir.

4.

Bilim, evrenin yapısını ve işleyişini gözlem ve deney aracılığıyla araştırır. Bilim felsefesi ise bu araştırma alanının kullandığı kavramları, ilkeleri ve yöntemleri sorgular. Bu nedenle bilimsel araştırma ile onun felsefi incelemesi aynı etkinlik olarak değerlendirilemez.

Bu parçadan ulaşılabilecek temel yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Çözümü gör

Doğru cevap: D

D, parçanın iki etkinliği amaç ve yöntem bakımından ayıran bütününden çıkarılır. C bilim felsefesine doğrudan deney yapma görevi yükler; bu, parçadaki ayrımı aşar.

5.

Bir araştırma alanı evreni gözlem ve deney yoluyla incelerken başka bir alan, bu araştırma biçiminin kavramlarını ve ilkelerini ele alır. İkinci alanın amacı yeni bir doğa olayı hakkında doğrudan bilgi vermek değil, bilimsel etkinliğin yapısını ve işleyişini sorgulamaktır. Bu ayrım, iki alanın görevlerinin karıştırılmasını önler.

Bu parçaya göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Çözümü gör

Doğru cevap: B

B, ikinci alanın bilimsel etkinliğin yapısını ve işleyişini sorgulamasından çıkar. C ise bu alanı doğa olaylarını deneyle açıklayan bilimsel etkinlikle karıştırır.

6.

İndirgemeci yaklaşım ile bütüncül yaklaşım, bilim felsefesi alanında öne çıkan iki yaklaşımdır. Bu bilgi, bunların gözlem ve deneyle evreni inceleyen bilgi alanının kendisi olmadığını gösterir.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Çözümü gör

Doğru cevap: B

B, iki yaklaşımın bilim felsefesi alanında hâkim olduğunu belirtir. C bu yaklaşımları deney türü sayarak felsefi yaklaşım ile bilimsel yöntemi birbirine karıştırır.

7.

Bilim felsefesi, bilimin yalnızca elde ettiği sonuçlarla değil, bu sonuçlara ulaşırken kullandığı kavram ve yöntemlerle de ilgilenir. Bu nedenle onun konusu tek tek doğa olaylarını açıklamakla sınırlı değildir. Ancak bu durum, bilim felsefesinin gözlem ve deney yoluyla bilimsel bilgi üreten bir alan olduğu anlamına gelmez.

Bu parçaya göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Çözümü gör

Doğru cevap: E

E söylenemez; çünkü parça bilim felsefesinin gözlem ve deneyle bilimsel bilgi üretmediğini açıkça belirtir. C ise parçanın bilim felsefesini doğa olaylarını açıklamakla sınırlamayan anlatımıyla uyumludur.

8.

“İlke ve yöntemlerini sorgulayan” ve bilginin yapısıyla işleyişini konu edinen felsefe dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Çözümü gör

Doğru cevap: C

C, bilimin yapısını, işleyişini, kavramlarını, ilke ve yöntemlerini sorgulayan felsefe dalını ifade eder. D araştırma alanını, E araştırmacıyı, B bu alanla ilgilenen kişiyi, A ise yaklaşımlardan birini belirtir.

9.

Bir bilgi alanı, gözlem ve deney aracılığıyla evrenin yapısını ve işleyişini sistemli biçimde araştırmaktadır. Buna göre bu bilgi alanına ilişkin aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

Çözümü gör

Doğru cevap: E

E, gözlem ve deney aracılığıyla evrenin yapısını ve işleyişini sistemli biçimde araştıran bilgi alanını adlandırır. A, D, B ve C farklı bilgi veya etkinlik alanlarına ait adlandırmalardır; verilen araştırma biçimini karşılamaz.

10.

Bilim felsefesi, bilimsel etkinliğin nasıl kurulduğunu ve hangi kavramlarla işlediğini ele alır. Bu inceleme, doğrudan gözlem yaparak yeni bir doğa olayı bulmayı amaçlamaz. Dolayısıyla felsefi sorgulama ile bilimsel araştırmanın yöneldiği konu aynı değildir.

Bu parçadan aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Çözümü gör

Doğru cevap: C

C, parçanın bilim felsefesini bilimsel etkinliğin yapısını inceleyen alan olarak göstermesine dayanır. A ise doğa olaylarını keşfetme görevini bu alana aktararak kapsamı değiştirir.