2026 TYT Coğrafya Dünya’nın Şekli ve Hareketleri Test Çöz
10 özgün soru · online çöz, anında cevabı gör
- 1.
Ankara’da bir gözlemci, Dünya’nın kendi ekseni çevresindeki hareketini temel alan günlük zaman ölçümünü incelemektedir.
Buna göre bu hareketin tamamlanma süresi aşağıdakilerden hangisidir?
Çözümü gör
Doğru cevap: B
Kendi ekseni çevresindeki tam dönüş günlük hareketi oluşturur ve 24 saatte tamamlanır. A ve C yakın saat değerleri olsa da verilen süre değildir; E ve D yıllık zamanlarla ilişkilidir.
- 2.
Dünya’nın hareketleri ve eksen eğikliğiyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangileri doğrudur? I. Kendi ekseni etrafındaki tam dönüş 24 saatte tamamlanır. II. Güneş çevresindeki tam dolanım 365 gün 6 saat sürer. III. Ekvator ile ekliptik arasındaki açı 23° 27'dir.
Çözümü gör
Doğru cevap: E
Günlük dönüş 24 saat, yıllık dolanım 365 gün 6 saat ve Ekvator-ekliptik açısı 23° 27'dir. Bu nedenle üç yargı da doğrulanır; eksik birleşimler bütün bilgiyi kapsamaz.
- 3.
Dünya’nın günlük hareketiyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangileri doğrudur? I. Dünya kendi ekseni çevresinde batıdan doğuya döner. II. Bu dönüş 365 gün 6 saatte tamamlanır. III. Bu dönüş sırasında Güneş ışınları Yengeç Dönencesi’ne dik gelir.
Çözümü gör
Doğru cevap: A
Dünya’nın günlük dönüş yönü batıdan doğuyadır. 365 gün 6 saat yıllık dolanımın, Yengeç Dönencesi’ne dik ışınlar ise 21 Haziran koşulunun bilgisidir; bu nedenle yalnız I doğrudur.
- 4.
“Günlük Hareketin Süresi” başlığı altında, Dünya’nın kendi ekseni çevresindeki tam dönüşünü ifade eden zaman ölçüsü aşağıdakilerden hangisidir?
Çözümü gör
Doğru cevap: A
Dünya’nın kendi ekseni çevresindeki tam dönüşü 24 saatte tamamlanır. Bu nedenle A doğru zaman ölçüsünü verir; B dakika birimini, C, D ve E ise dönüş süresini gereğinden uzun gösterir.
- 5.
İstanbul’da yürütülen bir zaman ölçümü çalışmasında, Dünya’nın kendi ekseni etrafındaki hareketi temel alınmıştır. Çalışmada bu hareketin tamamlanma süresi ile zaman birimi arasındaki ilişki belirlenmek istenmiştir.
Buna göre bu hareket için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Çözümü gör
Doğru cevap: B
Kaynak bilgiye göre Dünya’nın kendi ekseni etrafındaki tam dönüşü 24 saat sürer ve bu süre bir gün olarak adlandırılır. Bu nedenle B hem süreyi zaman birimiyle ilişkilendirir hem de bağlama uyar; D, A, E ve C ise saat yerine farklı zaman ölçekleri kullanır.
- 6.
“Günlük Hareketin Süresi” ifadesiyle tanımlanan zaman ölçüsü bakımından aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?
Çözümü gör
Doğru cevap: D
D, günlük hareketin süresiyle değil yıllık dolanma süresiyle ilgilidir. C, B, E ve A ise aynı sürenin doğrudan veya eş anlamlı karşılıklarıdır; bu nedenle günlük dönüşü tanımlayabilir.
- 7.
Dünya’nın “bir tam dolanma” süresine ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?
Çözümü gör
Doğru cevap: A
Dünya’nın bir tam dolanımı 365 gün 6 saatte tamamlanır; bu nedenle D, C, E ve B aynı yıllık süreyi karşılar. A, sürenin altı saatlik bölümünü dışarıda bıraktığı için doğru değildir.
- 8.
Ankara'da bir gözlemci, Dünya'nın ekseni çevresindeki hareketini temel alarak günlük zaman hesabı yapmaktadır. Bu hareket tamamlandığında bir günlük zaman aralığı oluşmaktadır.
Buna göre bu hareketin tamamlanma süresiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Çözümü gör
Doğru cevap: B
Günlük hareketin bir tam çevrimi 24 saatte tamamlanır ve bu süre bir gün olarak tanımlanır. 365 gün 6 saatlik süre yıllık dolanmaya, 1 saatlik süre ise başka bir zaman aralığına aittir.
- 9.
21 Haziran tarihinde Güneş ışınlarının öğle vakti ulaştığı en dik konum incelenmektedir. Bu inceleme, dönenceler ve özel tarihler arasındaki ilişkinin değerlendirilmesini gerektirmektedir.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi bu durumla ilgili değildir?
Çözümü gör
Doğru cevap: A
Verilen kaynakta 21 Haziran için öğle vakti ışınların Yengeç Dönencesi’ne dik geldiği belirtilir. Bu nedenle aynı konuma açıyla geldiğini veya dik gelmediğini söyleyen ifadeler kaynakla uyuşmaz; Oğlak Dönencesi ve Ekvator ifadeleri de bu özel durumu karşılamaz.
- 10.
Bir öğretmen, Ekvator ile ekliptik arasındaki açının farklı gösterimlerini karşılaştırmaktadır. Bu karşılaştırmada açı değeri derece ve dakika birlikte verilmiştir.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi bu açıyla ilgili söylenemez?
Çözümü gör
Doğru cevap: A
Kaynakta açı 23° 27' olarak, dakika işaretiyle verilmiştir. Saniye işaretinin kullanıldığı ifade değeri farklılaştırdığı için söylenemez; diğer ifadeler aynı derece ve dakika değerini korur.