2026 TYT Coğrafya Doğal Afetler Test Çöz
10 özgün soru · online çöz, anında cevabı gör
- 1.
Doğal afetler konusu kapsamında aşağıdaki yargılar verilmiştir:
I. Hızı saatte 63 ila 120 km’ye ulaşan sert rüzgârlar fırtına olarak adlandırılır. II. Bir olayın afet sayılabilmesi için toplum üzerinde önemli ölçüde zarar oluşturması gerekmez. III. Doğa olaylarının neden olduğu afetlere doğal afetler adı verilir. Buna göre yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
Çözümü gör
Doğru cevap: D
Fırtına, saatte 63 ila 120 km’ye ulaşan sert rüzgârlarla tanımlanır; doğa olaylarının neden olduğu afetler de doğal afet olarak adlandırılır. Ancak bir olayın afet sayılması için toplum üzerinde önemli ölçüde zarar oluşturması gerekir; II. yargı bu ölçütü tersine çevirdiği için yanlıştır.
- 2.
Türkiye’de afetlerle mücadelede görev yapan kamu kurum ve kuruluşlarının yetki düzenlemesi, 2009 yılında çıkarılan ilgili yasayla yeniden yapılandırılmıştır.
Bu düzenlemeyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğru değildir?
Çözümü gör
Doğru cevap: E
Düzenlemeyle görev yapan kamu kurum ve kuruluşları birleştirilmiş ve yetki AFAD’a devredilmiştir. Bu nedenle yetkinin İçişleri Bakanlığına devredildiğini belirten ifade, verilen düzenlemeyle uyuşmamaktadır.
- 3.
Türkiye’de 2009 yılında afetlerle mücadelede görev yapan kamu kurum ve kuruluşlarının yetki yapısı yeniden düzenlenmiştir. Bu düzenleme, afet yönetiminde merkezî bir görev paylaşımını ortaya koymuştur.
Buna göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
Çözümü gör
Doğru cevap: A
2009 yılında çıkarılan ilgili yasayla görev yapan kamu kurum ve kuruluşları birleştirilmiş, bu yetki Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığına devredilmiştir. Diğer kurumlara devredildiğini belirten ifadeler, düzenlemenin belirtilen sonucuyla bağdaşmaz.
- 4.
Türkiye’de afetlerle mücadelede görev yapan kamu kurum ve kuruluşları birleştirilmiş, bu alandaki yetki 2009 yılında Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığına aktarılmıştır.
Bu bilgiye göre aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?
Çözümü gör
Doğru cevap: B
Verilen bilgi, yetkinin 2009 yılında AFAD’a aktarıldığını açıkça belirtir. Bu nedenle 2010 yılı ifadesi bir yıllık kayma içerir ve doğru değildir; diğer ifadeler metindeki bilgilerle uyumludur.
- 5.
İzmir'de gerçekleşen bir olay, günlük yaşam düzenini aksatmış; çok sayıda insanın zarar görmesine ve ekonomik kayıplara yol açmıştır.
Buna göre bu olayın afet olarak nitelendirilebilmesi için aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmiş olması gerekir?
Çözümü gör
Doğru cevap: C
C, afetin ölçütünü toplum yaşamının kesintiye uğraması ile büyük can ve mal kaybının birlikte oluşması belirler. A ise doğal süreç koşulunu belirtir; bu, her afet için zorunlu değildir.
- 6.
Japonya'nın Pasifik kıyılarında deniz tabanındaki hareketlerin ardından kıyıya ulaşan dalgaların yüksekliği 30 metreyi, dalga boyu yüzlerce kilometreyi bulabilmekte ve bu dalgalar saatte 900 kilometreye kadar ilerleyebilmektedir.
Buna göre bu olayın kıyı yerleşmeleri açısından aşağıdakilerden hangisine yol açması beklenir?
Çözümü gör
Doğru cevap: D
30 metreye ulaşabilen, dalga boyu yüzlerce kilometre olan ve saatte 900 kilometreye kadar ilerleyen dalgalar kıyılara yüksek enerji taşır. B, hız değerini 900 yerine 90 kilometreye indirerek temel veriyi yanlış okur.
- 7.
Antalya'da yaz kuraklığının belirginleştiği bir dönemde ormanlık alanda başlayan yangının insan müdahalesiyle büyüdüğü ve yerleşimlere zarar verdiği belirlenmiştir.
Buna göre bu olayın oluşumunda aşağıdaki etkenlerden hangisinin belirleyici olduğu söylenebilir?
Çözümü gör
Doğru cevap: B
Orman yangınlarının yaklaşık %87'sinin insan eliyle çıkarılması, olayın beşerî yönünü ortaya koyar; kuraklık ise yayılmayı kolaylaştıran doğal koşuldur. D, insan etkisini tersine çevirerek kaynakta bulunmayan bir sonuç ileri sürer.
- 8.
Karadeniz kıyısında etkili olan bir doğa olayı, yerleşim alanlarında günlük yaşamı durdurmuş ve önemli can-mal kaybına neden olmuştur.
Buna göre bu olayın afet olarak değerlendirilmesinde aşağıdakilerden hangisi temel alınmıştır?
Çözümü gör
Doğru cevap: D
Afet değerlendirmesinde temel alınan ölçüt, toplumun normal yaşamının kesintiye uğraması ve büyük can-mal kaybının oluşmasıdır. B zarar oluşmadığını söylediği için bu ölçütle bağdaşmaz.
- 9.
Türkiye'de tsunami dalgalarının saatte 900 km hıza ulaşabildiği, sert rüzgârların ise belirli hız aralıklarına göre sınıflandırıldığı bilinmektedir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi fırtına olarak adlandırılan rüzgârların hız aralığı bakımından doğru değildir?
Çözümü gör
Doğru cevap: A
Fırtına sınıflandırmasında alt sınır saatte 63 km, üst sınır ise saatte 120 km’dir. Alt sınırın 62 km olarak verilmesi bu aralığı değiştirir; diğer ifadeler kaynakta belirtilen aralıkla uyumludur.
- 10.
Türkiye'de orman yangınlarının yaklaşık %87'sinin insan eliyle çıkarıldığı ve afetlerle mücadelede kamu kurumlarının 2009 yılında AFAD çatısı altında birleştirildiği bilinmektedir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de afetlerle mücadelede görev yapan kamu kurumlarının AFAD’a devriyle ilgili doğru değildir?
Çözümü gör
Doğru cevap: B
Afetlerle mücadelede görev yapan kamu kurumları 2009’da çıkarılan ilgili yasayla birleştirilmiş ve yetki AFAD’a devredilmiştir. 2008 tarihi, bu düzenlemenin belirtilen yılıyla uyuşmaz.