2026 TYT Biyoloji Kalıtım ve Biyoteknoloji Test Çöz

1.

Bir araştırmada, 5 Temmuz 1996'da aynı yöntemle oluşturulan iki hücre grubuna farklı uygulamalar yapılmıştır. Grupların diğer koşulları eşit tutulmuş, yalnızca besiyerine eklenen madde değiştirilmiştir. Deney 1: Besiyerine A maddesi eklendi → Hücrelerin %82'si bölündü Deney 2: Besiyerine B maddesi eklendi → Hücrelerin %35'i bölündü Deney 3: Besiyerine madde eklenmedi → Hücrelerin %34'ü bölündü

Buna göre bu araştırmada bağımsız değişken aşağıdakilerden hangisidir?

Çözümü gör

Doğru cevap: C

C, araştırmacının değiştirdiği koşuldur; bölünen hücrelerin yüzdesi ise bu değişikliğe bağlı ölçülen sonuçtur. A ve B sonuç değişkenini, D ile E ise sabit tutulması gereken koşulları ifade eder.

2.

Dolly'nin oluşturulmasından esinlenen bir laboratuvar çalışmasında, üç kültür kabındaki hücreler aynı sıcaklıkta ve aynı sürede incelenmiştir. Deney 1: Elektriksel uyarı verildi → Hücre kümesi oluştu Deney 2: Elektriksel uyarı verilmedi → Hücre kümesi oluşmadı

Buna göre bu düzeneğin sonuç değişkeni aşağıdakilerden hangisidir?

Çözümü gör

Doğru cevap: E

E, elektriksel uyarı sonrasında gözlenen oluşumdur ve ölçülen sonucu gösterir. D araştırmacının değiştirdiği koşuldur; A, B ve C ise düzenekte eşit tutulmuştur veya ölçülen sonuç değildir.

3.

Dolly'nin oluşturulma sürecindeki iki basamak, 1996 yılında farklı sırayla uygulanarak karşılaştırılmıştır. Her iki düzende de aynı hücre türü ve aynı yumurta hücresi kullanılmıştır. Deney 1: Hücre çekirdeği yumurtaya aktarıldı, ardından elektriksel uyarı verildi → Yeni birey gelişti Deney 2: Elektriksel uyarı verildi, ardından hücre çekirdeği yumurtaya aktarıldı → Yeni birey gelişmedi

Buna göre yeni birey gelişimini açıklamada aşağıdaki yargılardan hangisi en güçlü çıkarımdır?

Çözümü gör

Doğru cevap: C

C, iki deneyde aynı hücre ve yumurta kullanılırken yalnız işlem sırası değişmiş ve gelişim sadece aktarımın ardından uyarı verildiğinde gerçekleşmiştir. B ters sırayı savunur; E, D ve A tabloda değiştirilmeyen ya da sınanmayan koşulları sonuç nedeni gibi yorumlar.

4.

5 Temmuz 1996 tarihli Dolly örneğinden hareketle, bir hücrenin farklı bölümlerinin kullanıldığı üç düzenek karşılaştırılmıştır. Her düzeneğin sonunda oluşan yapı kaydedilmiştir. Deney 1: Meme dokusu hücresi + çekirdeği çıkarılmış yumurta + elektriksel uyarı → Yeni birey Deney 2: Meme dokusu hücresi + çekirdeği çıkarılmamış yumurta + elektriksel uyarı → Yeni birey oluşmadı Deney 3: Meme dokusu hücresi + çekirdeği çıkarılmış yumurta + elektriksel uyarı verilmedi → Yeni birey oluşmadı

Buna göre birinci düzeneğin başarıyla sonuçlanmasını açıklayan koşullar bütünü aşağıdakilerden hangisidir?

Çözümü gör

Doğru cevap: D

D, birinci düzenekte başarıyla sonuçlanan iki ayırt edici koşulu birlikte taşır: yumurtanın çekirdeği çıkarılmış ve ardından elektriksel uyarı uygulanmıştır. C yumurta çekirdeğinin korunmasını, B, E ve A ise tabloda başarıyla ilişkilendirilmeyen uyarısız veya farklı koşulları içerir.

5.

Bir sınıflandırma deneyinde, 5 Temmuz 1996'da Dolly'nin oluşturulması ile iki üretim süreci aynı ölçütlerle değerlendirilmiştir. Deney 1: Hücre ve yumurta kullanılarak yeni birey oluşturuldu → Canlı birey Deney 2: Biyolojik sistemlerle biyoplastik üretildi → Endüstriyel ürün Deney 3: Biyolojik sistemlerle biyoyakıt üretildi → Endüstriyel ürün

Buna göre yalnızca ikinci ve üçüncü deneylerin birlikte desteklediği sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

Çözümü gör

Doğru cevap: B

B, biyoplastik ve biyoyakıtın biyolojik sistemlerle elde edilen sanayi ürünleri olduğunu birlikte ifade eder. E yalnız birinci deneyi, C tabloda gösterilmeyen bir genellemeyi, D klonlama basamağını ve A ise ürünlerin kullanım alanını yanlış tanımlar.

6.

1996 yılında Dolly'nin oluşturulma sürecini inceleyen bir araştırmada, aynı tür yumurta hücreleri ve aynı kültür koşulları kullanılmış; yalnızca aktarım basamakları değiştirilmiştir. Deney 1: Meme dokusundan alınan hücre + çekirdeği çıkarılmış yumurta + elektrik şoku → 1 birey Deney 2: Deri hücresi + çekirdeği çıkarılmış yumurta + elektrik şoku → 0 birey Deney 3: Meme dokusundan alınan hücre + çekirdeği çıkarılmamış yumurta + elektrik şoku → 0 birey Deney 4: Meme dokusundan alınan hücre + çekirdeği çıkarılmış yumurta + elektrik şoku yok → 0 birey

Buna göre bu deney düzeneğinde bağımlı değişken aşağıdakilerden hangisidir?

Çözümü gör

Doğru cevap: A

A, değiştirilen aktarım koşullarının sonucunda ölçülen değerdir. E ve B deney koşullarına ilişkin işlem sayısını, C sabit tutulan materyali, D ise tabloda ölçülmeyen bir koşulu ifade eder.

7.

Dolly'nin 1996'daki oluşturulma sürecinde, meme dokusundan alınan hücre çekirdeği çıkarılmış yumurtaya aktarılmış ve iki farklı uyarı koşulu karşılaştırılmıştır. Deney 1: Hücre aktarımı + uyarı uygulanmadı → birey oluşmadı Deney 2: Hücre aktarımı + uyarı uygulandı → Dolly oluştu

Buna göre iki deney arasındaki bağımsız değişken aşağıdakilerden hangisidir?

Çözümü gör

Doğru cevap: E

E, iki deneyde değiştirilen tek uygulamadır ve sonuçtaki farklılık bununla birlikte gözlenmiştir. D, C ve A her iki deneyde ortak tutulmuş; B ise deney sonucu olarak gözlenmiştir.