2026 KPSS Ortaöğretim Türkçe Paragraf Test Çöz
10 özgün soru · online çöz, anında cevabı gör
- 1.
Bir dil kuralı, yalnızca doğruyu göstermesiyle değil, yanlışın neden yanlış olduğunu da açıklamasıyla öğreticidir. Öğrenci, kuralı ezberlediğinde kısa süreli bir güven duyar; fakat örnekler arasındaki farkı gördüğünde bu güven yerini kalıcı bir kavrayışa bırakır. Bu yüzden kuralları tek tek saymak yerine, onları karşılaştırmalı olarak incelemek daha etkili olur. Böyle bir inceleme, benzer görünen biçimler arasındaki sınırı belirginleştirir.
Bu parçada aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
Çözümü gör
Doğru cevap: E
Parça, dil kuralının öğreticiliğinden, ezberin yetersizliğinden ve karşılaştırmalı incelemenin yararından söz etmektedir; A, B, C ve D bu çerçevededir. E ise parçada bulunmayan, konu dışı bir zorunluluk iddiasıdır. En güçlü çeldirici B’dir; çünkü ezberin yetersizliği açıkça belirtilmiştir, fakat bu seçenek doğruya yakın olup yanlış değil, doğru yargıdır.
- 2.
Bir yazı, ilk cümlesinden son cümlesine kadar aynı ritmi koruyorsa okuru daha kolay içine çeker. Bu nedenle bazı yazarlar, giriş bölümünde hızlı bir tempo kurar; ardından düşünceyi örneklerle açar. Ancak yalnızca hızlı başlamak yeterli değildir, çünkü metnin sonuna kadar taşınmayan bir merak etkisini çabuk yitirir. ----
Bu parçada boş bırakılan yere düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Çözümü gör
Doğru cevap: A
Parçada metnin ritmi, girişteki tempo ve merakın sonuna kadar taşınması üzerinde durulmaktadır. Bu akışı tamamlayan yargı, dengenin başlangıçtaki hareketliliğin sonunda da sürdürülmesiyle sağlandığını söyleyen A’dır. En güçlü çeldirici C’dir; parçada paragraf sayısı ya da görüşün kesinleşmesiyle ilgili bir bağ kurulmamaktadır.
- 3.
Bir eleştirmen, bir yapıtı överken de yererken de aynı ölçüyü korumalıdır. Çünkü ölçü değişirse değerlendirme, eserin kendisinden çok eleştirmenin tutumunu anlatır. Nitelikli eleştiri, beğeni ya da beğenmezlikten önce gerekçeyi görünür kılar. Böylece okur, yargının dayandığı zemini daha açık seçer.
Bu parçada aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Çözümü gör
Doğru cevap: A
Parça, eleştirinin nitelikli sayılabilmesi için gerekçeyi görünür kılması gerektiğini vurgular. Bu nedenle eleştirinin değerinin gerekçeye dayanmasına bağlı olduğu söylenebilir. En güçlü çeldirici C’dir; ölçünün değişmesi eleştirmenin tutumunu etkiler, eserin niteliğini değiştirdiği söylenmez.
- 4.
Bir denemecinin başarısı, okura hazır bir sonuç vermesinde değil, onu düşünmeye yöneltmesinde gizlidir. Bu yüzden kimi metinler, kesin hükümler kurmak yerine sorular açar. Okur, böyle yazılarda yazarla aynı yolda yürüdüğünü hisseder; çünkü metin, tek yönlü bir bildiri olmaktan çıkar. Düşünce, okurun zihninde tamamlanır.
Bu parçadan aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
Çözümü gör
Doğru cevap: A
Parça, denemenin hazır sonuç vermekten çok okuru düşündürmesiyle etkili olduğunu söyler. Kesin hükümler yerine sorular açan metinlerin okuru yazara ortak ettiği belirtilir. En güçlü çeldirici E’dir; parça bilgilendirme yönünü değil, düşünmeye yöneltme işlevini öne çıkarır.
- 5.
"Bir metni anlamak, yalnızca sözcükleri değil, sözcüklerin birbirine nasıl bağlandığını da görmeyi gerektirir." Bu cümlede anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Çözümü gör
Doğru cevap: A
Cümle, anlamanın yalnız sözcükleri tanımakla değil, sözcükler arasındaki bağları da görmekle mümkün olduğunu bildirir; bu yüzden A doğrudur. En güçlü çeldirici B’dir; çünkü cümlenin açık yönelimi, sözcüklerin tek başına yeterli olmadığı fikridir.
- 6.
"Yaz tatilinde her gün bir saat yürümeyi planlıyordu; fakat yağışlar nedeniyle bunu çoğu kez ertelemek zorunda kaldı." Bu cümleden aşağıdakilerin hangisine ulaşılabilir?
Çözümü gör
Doğru cevap: A
Cümlede kişinin her gün bir saat yürümeyi planladığı, ancak yağışlar yüzünden bunu çoğu kez ertelediği söylenmektedir. Bundan, planın dış koşullar nedeniyle tam olarak gerçekleşmediği çıkarılır. En güçlü çeldirici B’dir; çünkü cümlede istememe değil, yağışlar nedeniyle erteleme vardır.
- 7.
Bir metni okurken önce onun hangi kavram çevresinde kurulduğunu belirlemek gerekir. Ancak yalnızca konuyu bulmak, yazarın asıl iletisini kavramaya yetmez. Çünkü yazar, temel düşüncesini kimi zaman örneklerle, kimi zaman karşılaştırmalarla destekler. Bu nedenle okur, bütün cümleleri ortak bir yargıda birleştirmelidir.
Bu parçadan aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
Çözümü gör
Doğru cevap: C
Parçada konu ile temel ileti arasındaki ayrım vurgulanmakta, bütün cümlelerin ortak yargıda birleştirilmesi gerektiği belirtilmektedir. A seçeneği konu ile ana düşünceyi özdeşleştirdiği için yanlıştır; özellikle bu ayrım parçanın temel noktasıdır.
- 8.
“Bir metnin konusunu bulmak, onun üzerinde durduğu alanı görmekle başlar; fakat yazarın iletisini kavramak için bu alanın ötesindeki ortak yargıyı aramak gerekir.” Bu cümlede anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Çözümü gör
Doğru cevap: B
Cümle, konuyu belirlemenin başlangıç olduğunu ancak yazarın iletisini bulmak için ortak yargının aranması gerektiğini söyler. A seçeneği konu ile ana düşünceyi eşitler; bu, cümlenin açıkça ayırdığı iki kavramı karıştırır.
- 9.
Bir paragrafın yardımcı düşünceleri, ana iletiyi görünür kılan ayrıntılardır. Örnekler, açıklamalar ve kimi karşılaştırmalar bu görevi üstlenebilir. Bu ayrıntılar tek başlarına metnin bütününü temsil etmez; ancak temel yargının anlaşılmasını kolaylaştırır. Okur, ayrıntıyı değerlendirirken onun hangi düşünceyi desteklediğini de göz önünde bulundurmalıdır.
Bu parçaya göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Çözümü gör
Doğru cevap: B
Parça, örneklerin, açıklamaların ve karşılaştırmaların temel yargıyı destekleyebileceğini belirtmektedir. A seçeneği bunun tersini söyler; ayrıntıların bağımsız değil, temel iletiyle ilişkili olduğu açıkça vurgulanmıştır.
- 10.
“Bir paragrafta ilk cümle çoğu zaman okura yön verir; ancak bu cümle, bütün ayrıntıları açıklamak yerine ele alınacak alanı tanıtmakla yetinir.” Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?
Çözümü gör
Doğru cevap: B
Cümlede ilk cümlenin okura yön verdiği ve ele alınacak alanı tanıttığı, fakat ayrıntıları açıklamadığı söylenmektedir. A seçeneği bu sınırlamayı kaldırdığı için en güçlü yanlış yorumdur.