2026 KPSS Ortaöğretim Türkçe Cümlede Anlam Test Çöz
10 özgün soru · online çöz, anında cevabı gör
- 1.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinden kesin olarak 'koşul' anlamı çıkarılabilir?
Çözümü gör
Doğru cevap: A
A seçeneğinde eylemin gerçekleşmesi açıkça bir şarta bağlanmıştır: 'yetişirsen'. Bu nedenle koşul anlamı kesindir. En güçlü çeldirici D’dir; 'amacıyla' ifadesi amaç-sonuç anlamı kurar, koşul anlamı vermez.
- 2.
Bir sanat yapıtı, yalnızca anlatmak istediğini açıkça söylemekle değer kazanmaz; okurun zihninde yeni bağlantılar kurabildiği ölçüde etkili olur. Bu yüzden iyi bir metin, her şeyi kapatan değil, bazı kapılar açan metindir. Okur, metnin bıraktığı boşlukları kendi birikimiyle doldurur ve yapıtla arasındaki ilişki böylece derinleşir. Sonuçta okuma, tek yönlü bir bilgi alma işi olmaktan çıkar.
Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Çözümü gör
Doğru cevap: A
Parça, iyi metnin okura boşluk bırakması ve bu boşlukların okur tarafından doldurulmasıyla etkinliğin arttığını savunmaktadır. Bu nedenle doğru seçenek, sanat yapıtının okurda yorum alanı bırakmasının etkisini artırdığını söyleyen A’dır. En güçlü çeldirici B yanlıştır; parça, doğrudan söylemenin zorunlu olduğunu değil, tersine bazı kapıların açık bırakılmasını öne çıkarır.
- 3.
Yerel bir sinema kulübü, klasik filmleri yalnızca nostalji için değil, bugünün izleyicisine yeni bir bakış sunmak için de gösteriyor. Gösterimlerden sonra yapılan kısa söyleşiler, izleyicinin filmi yalnızca öyküsüyle değil, dönemiyle de değerlendirmesine yardımcı oluyor. Kulüp üyeleri, eski bir yapıtın güncel bir soruyu yeniden düşündürebileceğini söylüyor. Böylece izleyici, filmi tamamlanmış bir ürün değil, tartışmayı sürdüren bir metin olarak görmeye başlıyor.
Bu parçada sinema kulübüyle ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
Çözümü gör
Doğru cevap: A
Parçada kulübün klasik filmleri bugünün izleyicisine yeni bir bakışla sunduğu, gösterim sonrası söyleşilerle filmi dönem ve tartışma bağlamında değerlendirmeye yönelttiği anlatılıyor. Bu nedenle A doğru çıkarımdır. En güçlü çeldirici B’dir; çünkü 'eski yapıt' ve 'klasik filmler' sözcüklerine dayanır, fakat parça kulübün arşivlemekle yetindiğini değil, tartışma oluşturduğunu söyler.
- 4.
İyi bir eleştiri, yalnızca beğeniyi değil, karşılaştırmayı da içerir. Yazarın önceki kitabıyla yeni kitabı arasındaki fark, dili kadar kurduğu yapıdan da anlaşılır. Bu nedenle eleştirmen, bir eseri tek başına değil, benzerleriyle birlikte düşünmelidir. Aksi hâlde yorum, eksik bir izlenimden öteye geçemez.
Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Çözümü gör
Doğru cevap: A
Parça, eleştiride karşılaştırmanın gerekli olduğunu ve eseri benzerleriyle birlikte düşünmenin yorumun niteliğini yükselttiğini anlatır. Bu nedenle A doğru yargıdır. En güçlü çeldirici B yanlıştır; parça kitapların başarı sıralamasından değil, karşılaştırmanın gerekliliğinden söz eder.
- 5.
"Başarılı bir konuşmacı, karşısındakine en çok kendi sesini unutturan kişidir." Bu cümlede anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Çözümü gör
Doğru cevap: A
Cümlede, başarılı konuşmacının kendini öne çıkarmadan düşünceyi doğal biçimde aktarması anlatılmaktadır. Bu nedenle A seçeneği doğru anlamı verir. En güçlü çeldirici D’dir; çünkü cümle, sesi tümüyle ortadan kaldırmayı değil, sesin dikkat çekmeyen bir araç olmasını anlatır.
- 6.
Kentte yürümek, çoğu kişi için yalnızca bir ulaşım biçimidir. Oysa düzenli yürüyüş, zihnin dağınık parçalarını toparlayan bir etkinliğe dönüşebilir. Pek çok yazarın sokakta düşünmeyi tercih etmesi de bunu gösterir. ---- Bu yüzden yürüyüşü, yalnızca varış noktasına ulaşma aracı gibi görmek eksik bir bakıştır.
Bu parçada boş bırakılan yere düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Çözümü gör
Doğru cevap: A
Parçada yürüyüşün yalnızca ulaşım değil, düşünmeyi de etkileyen bir etkinlik olduğu vurgulanmaktadır. Bu nedenle boşluğa, yürüyüşün zihinsel yönünü tamamlayan A seçeneği getirilmelidir. En güçlü çeldirici olan D, sporun yalnız fiziksel yararını öne çıkararak parçadaki zihinsel boyutu dışarıda bırakır.
- 7.
“Kırılgan bir sabahın üstüne yürümek, bazen insanın içindeki eski korkuyu uyandırır.” Bu cümlede anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Çözümü gör
Doğru cevap: B
Cümlede, belirli bir durumun insanın eski korkusunu yeniden uyandırabileceği anlatılmaktadır. En güçlü çeldirici A seçeneğidir; çünkü sabah sözcüğü üzerinden olumlu bir anlam kurulmuş olsa da cümlede böyle genel bir huzur yargısı yoktur.
- 8.
Bir düşünceyi doğru değerlendirmek için cümledeki anlam ilişkisini belirlemek gerekir. “Yağmur yağdığı için yollar ıslandı.” cümlesinde bir durumun ortaya çıkmasına yol açan neden ile sonuç birlikte verilmiştir. “Daha iyi hazırlanmak için her gün soru çözüyor.” cümlesinde ise eylemin hangi amaçla yapıldığı belirtilmiştir. “Notlarını düzenlersen konuyu daha kolay kavrarsın.” cümlesinde sonucun gerçekleşmesi bir şartın yerine getirilmesine bağlanmıştır.
Bu parçaya göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
Çözümü gör
Doğru cevap: A
Parçada neden-sonuç, amaç-sonuç ve koşul-sonuç ilişkilerinin birbirinden farklı işlevleri örneklenmiştir. Bu nedenle anlam ilişkisini ayırt etmek gerektiği sonucu çıkarılabilir. B, C ve E bu farklılıkları ortadan kaldırırken D, koşul ile neden-sonuç ilişkisini birbirine karıştırmaktadır.
- 9.
Bir yargının kişiden kişiye değişip değişmediği, onun öznel ya da nesnel oluşunu belirler. “Bu roman, yazarın en etkileyici eseridir.” cümlesi değerlendirme içerdiği için farklı kişilerce farklı biçimde yorumlanabilir. “Roman üç bölümden oluşmaktadır.” cümlesi ise doğruluğu kişisel beğeniden bağımsız olarak kanıtlanabilecek bir bilgi verir. Bu iki cümle aynı eserle ilgili olsa da yargıların dayandığı ölçüt birbirinden farklıdır.
Bu parçadan aşağıdakilerin hangisi söylenemez?
Çözümü gör
Doğru cevap: B
Parça, nesnel yargının kişisel beğeniden bağımsız biçimde kanıtlanabildiğini belirtmektedir. Bu nedenle nesnel yargıların beğeniye göre değiştiğini söyleyen B seçeneğine ulaşılamaz. A, C, D ve E parçadaki öznel-nesnel ayrımıyla uyumludur.
- 10.
Bir cümledeki temel yargı, anlatılmak istenen düşüncenin merkezini oluşturur. Bu yargıyı açıklayan, ayrıntılandıran veya destekleyen ifadeler ise yardımcı düşünce niteliğindedir. Örneğin “Düzenli okuma, kelime dağarcığını geliştirir; ayrıca kişinin farklı bakış açıları kazanmasına katkı sağlar.” cümlesinde düzenli okumanın sonuçları verilerek temel düşünce desteklenmiştir. Bu nedenle cümledeki her bilgi aynı ağırlıkta değerlendirilmemelidir.
Bu parçaya göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Çözümü gör
Doğru cevap: C
Parçada temel yargının merkezî düşünce olduğu, yardımcı düşüncelerin ise bu yargıyı açıkladığı ve desteklediği belirtilmektedir. Bu nedenle temel yargı ile onu destekleyen ifadelerin birlikte değerlendirilebileceğini söyleyen C doğrudur. A, D ve E bilgilerin aynı ağırlıkta olduğunu ileri sürerek parçadaki ayrımı bozar; B ise yardımcı düşüncelerin temel yargıyla ilişkisini reddeder.