2026 KPSS Ortaöğretim Tarih Osmanlı Islahatları Test Çöz

1.

1808'de imzalanan, padişahın yetkilerini ilk kez sınırladığı belirtilen ve merkezî otoriteyi dengeleyen belge aşağıdakilerden hangisidir?

Çözümü gör

Doğru cevap: A

Doğru cevap Sened-i İttifak'tır; çünkü kaynakta 1808'de imzalanan ve padişahın yetkilerini ilk kez sınırlayan belge olarak verilmiştir. En güçlü çeldirici Tanzimat Fermanı'dır; ancak o 1839'daki modernleşme sürecinin başlangıcıdır, merkezî otoriteyi ilk kez sınırlayan belge değildir.

2.

Aşağıdakilerden hangisi XVIII. yüzyılın sonlarında III. Selim Dönemi'nde meydana gelen askerî veya diplomatik gelişmelerden biri değildir?

Çözümü gör

Doğru cevap: E

A, B, C ve D şıkları III. Selim Dönemi'nde (1789-1807 arası) yaşanmış olgulardır. Ancak Sened-i İttifak 1808 yılında, II. Mahmut Dönemi'nde imzalanmış olup III. Selim Dönemi gelişmesi değildir. Yüzyıl/dönem kayması nedeniyle E şıkkı yanlıştır.

3.

"1839 yılında Gülhane Meydanı'nda yüksek rütbeli devlet adamları ve yabancı elçilerin huzurunda okunan tarihî bir metinle, Osmanlı Devleti'nde padişah ilk kez kanun gücünün üstünlüğünü kabul etmiştir." Sultan Abdülmecit devrinde okunan ve devletin modernleşme sürecine büyük bir ivme kazandıran bu belge aşağıdakilerden hangisidir?

Çözümü gör

Doğru cevap: B

1839'da Sultan Abdülmecit devrinde okunan ve Gülhane Hatt-ı Hümayunu olarak da bilinen bu belge Tanzimat Fermanı'dır. Islahat Fermanı ise daha sonraki (1856) bir modernleşme belgesi olduğu için yanlış çeldiricidir.

4.

1876'da ortaya çıkan, padişahın katkısıyla hazırlanan ve Fransa, Belçika ile Prusya anayasalarından esinlenilen metin aşağıdakilerden hangisidir?

Çözümü gör

Doğru cevap: C

Doğru cevap Kanun-ı Esasi'dir; 1876'da padişahın katkılarıyla ve çeşitli Avrupa anayasalarından esinlenilerek hazırlanmıştır. Tanzimat Fermanı ise anayasal rejim yolundaki ilk adım olarak tanımlanır.

5.

1876'da ortaya çıkan Kanun-ı Esasi'nin madde sayısıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğru değildir?

Çözümü gör

Doğru cevap: E

Doğru cevap E'dir; Kanun-ı Esasi'nin madde sayısı kaynakta açıkça 119 olarak verilmektedir. A, B, C ve D bu sayının farklı biçimlerde ifade edilmesidir; 120 maddelik olduğu yönündeki ifade yanlıştır.

6.

1876'da padişahın katkısıyla hazırlanan bir anayasa metni ortaya çıkmış, bu metnin hazırlanmasında Fransa, Belçika ve Prusya anayasalarından yararlanılmıştır. Metin, Osmanlı Devleti'nde anayasal düzen arayışının somut belgelerinden biri olmuştur.

Buna göre bu metinle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Çözümü gör

Doğru cevap: A

Doğru cevap A'dır; 1876'da padişahın katkısıyla ortaya çıkan metin 119 maddeliktir. C seçeneği Tanzimat Fermanı'na ait bir özelliği bu metne taşımakta, D ve E ise verilen bilgilerle çelişmektedir.

7.

1876'da ortaya çıkan anayasa metniyle ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğru değildir?

Çözümü gör

Doğru cevap: E

1876'da ortaya çıkan metin, Fransa, Belçika ve Prusya anayasalarından esinlenilerek padişahın katkılarıyla hazırlanmış ve 119 maddeden oluşmuştur. Bu metin Tanzimat Fermanı değil, Kanun-ı Esasi'dir; bu nedenle E seçeneği yanlıştır.

8.

1876’da padişahın katkılarıyla hazırlanıp 119 maddeden oluşan anayasal metin olarak ortaya çıkan belge aşağıdakilerden hangisidir?

Çözümü gör

Doğru cevap: D

1876’da padişahın katkılarıyla hazırlanan Kanun-ı Esasi 119 maddeden oluşmuştur. Tanzimat Fermanı anayasal rejime geçiş yolunda ilk adım olsa da 119 maddelik bir anayasa metni değildir.