2026 KPSS Ortaöğretim Tarih Atatürk Dönemi Dış Politika Test Çöz

1.

"Bir sınır beldesinin kaderi, önce diplomasi masasında şekillenmiş; ardından yerel meclisin kararıyla yeni bir siyasal statü kazanmıştır."

Bu sözlere bakılarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılır?

Çözümü gör

Doğru cevap: A

Sözlerde, önce diplomatik sürecin ardından yerel meclisin bir karar aldığı ve bunun yeni bir siyasal statüye yol açtığı anlatılmaktadır. Bu, Hatay Devleti'nin Türkiye'ye katılma kararının 29 Haziran 1939'da alınmasıyla örtüşür. En güçlü çeldirici E seçeneğidir; ancak 7 Temmuz 1939 tarihi Hatay'ın il olarak düzenlenmesini ifade eder, Türkiye'ye katılma kararını değil.

2.

Hatay Devleti'nin devlet başkanlığına Tayfur Sökmen'in seçildiği, başbakanlığa ise Abdurrahman Melek'in getirildiği bilinmektedir. 23 Haziran 1939'da Ankara'da imzalanan antlaşmadan sonra süreç hızlanmış, 29 Haziran 1939'da Türkiye'ye katılma kararı alınmıştır.

Buna göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Çözümü gör

Doğru cevap: A

Doğru cevap A'dır; çünkü verilen kurulumda 23 Haziran 1939 Antlaşması ile 29 Haziran 1939'daki katılma kararı arasında doğrudan bir süreç ilişkisi kurulmaktadır. Bu da diplomatik görüşmelerin siyasal kararlara zemin hazırladığını gösterir. En güçlü çeldirici E'dir; çünkü Tayfur Sökmen'in adı metinde geçmektedir, fakat o devlet başkanıdır; Meclis Başkanlığına seçilen kişi Abdülgani Türkmen'dir. Dolayısıyla kişi adı mıknatısı ile rol karıştırılmaktadır.

3.

I. 23 Haziran 1939'da Fransa ile Türkiye arasında Ankara'da bir antlaşma imzalanması II. 29 Haziran 1939'da Hatay Devleti'nin Türkiye'ye katılma kararını alması III. 23 Temmuz 1939'da Fransız birliklerinin Hatay'dan ayrılması

Yukarıdakilerden hangileri Hatay'ın Türkiye'ye katılma sürecinde diplomatik kararın ardından gerçekleşen uygulama aşamalarından biridir?

Çözümü gör

Doğru cevap: E

Diplomatik karar niteliğindeki adım I numaralı antlaşmadır; bunun ardından meclis kararı ve askerî çekilme gerçekleşmiştir. En güçlü çeldirici D'dir; ancak I, bizzat diplomatik karar aşamasının kendisidir, sonrası değildir.

4.

Aşağıdakilerden hangisi Hatay meselesinin 1939'daki çözüm sürecine ait tarihlerden biri değildir?

Çözümü gör

Doğru cevap: E

23 Haziran, 29 Haziran, 7 Temmuz ve 23 Temmuz 1939 tarihlerinin her biri Hatay'ın çözüm sürecindeki somut aşamalardır. En güçlü çeldirici A'dır; Ankara'da imzalanan antlaşma tarihidir. 2 Eylül ise doğru yıl olarak 1938'de kuruluş tarihidir, 1939 değildir.

5.

2 Eylül 1938'de kurulan, devlet başkanlığına Tayfur Sökmen'in getirildiği ve başbakanlığına Abdurrahman Melek'in seçildiği siyasal oluşum aşağıdakilerden hangisidir?

Çözümü gör

Doğru cevap: A

2 Eylül 1938 tarihi, Tayfur Sökmen'in devlet başkanlığı ve Abdurrahman Melek'in başbakanlığı birlikte düşünüldüğünde doğru cevap Hatay Devleti'dir. Güçlü çeldirici olan İskenderun Sancağı ise bu devletin kurulmasından önceki idarî birimdir, devletin kendisi değildir.

6.

1937'de Milletler Cemiyeti kararıyla başlayan süreçte İskenderun Sancağı, 2 Eylül 1938'de bağımsız bir siyasal yapı hâline gelmiştir. Bu gelişme, Türkiye'nin Fransa ile yürüttüğü diplomasinin askerî çatışma olmaksızın sonuç verdiğini göstermiştir.

Buna göre Hatay meselesinin çözümünde aşağıdakilerden hangisine başvurulduğu söylenebilir?

Çözümü gör

Doğru cevap: A

1937'de Milletler Cemiyeti kararı, 1938'de bağımsızlık ilanı vardır; bu zincir uluslararası ve diplomatik çözümü gösterir. En güçlü çeldirici C'dir; çünkü konu sınır meselesidir, ancak kaynaklarda askerî harekât değil diplomatik süreç yer alır.