2026 KPSS Önlisans Türkçe Sözcükte Anlam Test Çöz

1.

Türkçe, aynı sözcüğe farklı bağlamlarda yeni görevler yükleyebilen canlı bir dildir. Örneğin “ağır” sözcüğü, “Ağır bir çanta taşıyordu.” cümlesinde temel anlamıyla kullanılırken “Ağır sözleriyle arkadaşını kırdı.” cümlesinde farklı bir anlam kazanır. Bu nedenle bir sözcüğü değerlendirirken yalnızca sözlükteki ilk anlamına bakmak yeterli değildir. Sözcüğün cümledeki kullanımı, anlamın belirlenmesinde önem taşır.

Bu parçadan aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Çözümü gör

Doğru cevap: A

Parçada “ağır” sözcüğünün iki farklı cümlede farklı anlamlar kazandığı gösterilmektedir. Bu örnek, anlamın bağlama göre değişebileceğini ortaya koyar. D seçeneği ise parçanın son cümlesiyle açıkça çelişmektedir.

2.

Bir sözcük, günlük konuşmada genel bir varlığı karşılayabilir; ancak Türkçe dersinde ya da belirli bir uzmanlık alanında daha sınırlı bir kavramı gösterebilir. “Kök” sözcüğü, bitkinin toprağın altındaki bölümünü anlatırken günlük kullanıma yakındır. Dil bilgisi çalışmalarında ise sözcüğün yapısal temelini ifade eder. Bu farklılık, sözcüklerin alanlara göre özel anlamlar kazanabildiğini gösterir.

Bu parçaya göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Çözümü gör

Doğru cevap: A

Parça, “kök” sözcüğünün günlük kullanım ile dil bilgisi alanında farklı kavramları karşıladığını belirtmektedir. Bu nedenle belirli bir alanda özel kavram karşılayan sözcüklerin bulunduğu sonucuna ulaşılır. B seçeneği ise alanlar arasındaki farklılığı yok saymaktadır.

3.

“Yüz” sözcüğü, Türkçe'de hem insanın baş bölümünün ön tarafını hem de bir sayıyı karşılayabilir. Bu cümlede anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Çözümü gör

Doğru cevap: A

“Yüz” sözcüğü aynı yazılış ve okunuşla iki farklı anlamı karşılamaktadır. Bu durum eş seslilik özelliğini gösterir. B seçeneği ise aynı sözcüğün farklı anlamlar taşıyabileceği gerçeğiyle çelişmektedir.

4.

Türkçe'de bir sözcüğün anlamını belirlerken yalnızca sözcüğün biçimine bakmak yeterli değildir. Aynı sözcük, farklı cümlelerde farklı kavramları karşılayabilir. Bu nedenle sözlük çalışmalarında sözcüğün cümle içindeki kullanımı da değerlendirilir. ---- Böylece sözcüğün hangi anlamda kullanıldığı daha doğru biçimde belirlenebilir.

Bu parçada boş bırakılan yere düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Çözümü gör

Doğru cevap: A

Parçanın önceki cümleleri anlamı belirlemek için cümle içindeki kullanımın dikkate alınacağını belirtmektedir. A seçeneği bu düşünceyi tamamlar ve son cümledeki doğru belirleme sonucuna bağlanır. B seçeneği ise çok anlamlılık düşüncesiyle çelişir.

5.

Türkçe'de bazı sözcükler, anlam bakımından birbirine yaklaşarak aynı ya da çok yakın kavramları karşılayabilir. “Yanıt” ve “cevap” sözcükleri bu tür bir yakınlık taşır. Buna karşılık “erken” ve “geç” sözcükleri, anlam yönünden birbirinin karşısında yer alır. Sözcükler arasındaki ilişki, anlamlarının birbirine yakınlığı veya karşıtlığı üzerinden belirlenir.

Bu parçaya göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Çözümü gör

Doğru cevap: E

Parça, yakın anlamlı sözcüklerle karşıt anlamlı sözcükleri birbirinden ayırmaktadır. E seçeneği karşıt anlamlı sözcüklerin aynı kavramı karşıladığını söyleyerek parçadaki karşıtlık ilişkisini tersine çevirmektedir. Bu nedenle parçadan çıkarılamayacak yargı E'dir.

6.

“Bir yazarın kurduğu her cümle, okurun zihninde aynı kapıyı açmaz; kullanılan ifadeler, bulundukları çevreye göre başka odalara çıkar.” Bu cümlede anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Çözümü gör

Doğru cevap: A

Cümlede ifadelerin bulundukları çevreye göre farklı anlamlar kazanabileceği belirtilmektedir. Bu durum, bir sözcüğün birden fazla anlam taşımasını anlatır. B seçeneği ise sözcüklerin yalnız temel anlamda kullanılmasını savunarak cümlenin yargısını daraltır.

7.

I. Mustafa Kemal'in Nutuk'u, Cumhuriyet tarihinin önemli kaynaklarından biridir. II. Yahya Kemal'in şiirleri, İstanbul sevgisini güçlü biçimde yansıtır. III. Ömer Seyfettin'in Kaşağı adlı öyküsü birçok öğrenci tarafından okunur. IV. Öyleki Mehmet Akif'in dizeleri salonda uzun süre konuşuldu. V. Ahmet Hamdi Tanpınar'ın Huzur romanı, Türk edebiyatında seçkin bir yere sahiptir.

Numaralanmış cümlelerin hangisinde bağlaç olan ki'nin yazımıyla ilgili yanlışlık vardır?

Çözümü gör

Doğru cevap: D

IV. cümlede bağlaç olan “ki” kendisinden önceki sözcükten ayrı yazılmalıdır; doğru kullanım “Öyle ki” biçimindedir. Diğer cümlelerde bağlaç olan “ki” kullanılmadığından bu kurala aykırı bir yazım bulunmamaktadır.

8.

“Bu sözler içimi ısıttı.” cümlesinde anlatılmak istenen, gerçek bir sıcaklıktan çok kişinin duyduğu olumlu etkidir. Buna göre bu cümledeki kullanım aşağıdakilerden hangisidir?

Çözümü gör

Doğru cevap: E

Cümledeki “ısıtmak” sözcüğü fiziksel sıcaklık bildirmemekte, olumlu bir duygusal etkiyi karşılamaktadır; bu nedenle sözcük gerçek anlamından uzaklaşmıştır. Gerçek anlam seçeneği, cümledeki sıcaklık sözcüğüne yüzeysel olarak yaklaştığı için güçlü görünse de açıklanan kullanım sözlükteki ilk anlam değildir.

9.

“Ağaç” sözcüğü, sözlükteki temel ve ilk karşılığıyla kullanılmıştır. Buna göre bu kullanım aşağıdakilerden hangisidir?

Çözümü gör

Doğru cevap: C

Sözcük sözlükteki temel ve ilk karşılığıyla kullanıldığı için gerçek anlam taşır. Terim anlamı ise belirli bir bilim, sanat, spor veya meslek alanındaki özel kavramla sınırlıdır.

10.

“Yüz” sözcüğü bir cümlede sayı, başka bir cümlede insanın boyun üstündeki bölümü anlamında kullanılmış; “uzak” ile “yakın” sözcükleri ise karşıtlık bildirmiştir. Buna göre bu cümledeki anlam ilişkileri aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Çözümü gör

Doğru cevap: B

“Yüz” sözcüğünün yazılışı ve okunuşu aynı kaldığı hâlde farklı anlamlar taşıması eş sesliliği; “uzak” ve “yakın” sözcüklerinin karşıtlık kurması zıt anlamlılığı gösterir. Eş seslilik bölümünü doğru veren eş anlamlılık seçeneği, ikinci ilişkide karşıtlığı yakın anlamlılıkla karıştırdığı için yanlıştır. Terim anlam seçeneği ise belirli bir alan kavramı bulunmadığından elenir.