2026 KPSS Lisans Vatandaşlık Temel Hak ve Özgürlükler Test Çöz

Doğru cevap: E

Ölçülülük, kanunilik, Anayasa’nın sözüne uygunluk ve demokratik toplum düzeninin gerekleri, temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılmasında gözetilen ilkeler arasında yer alır. En güçlü çeldirici A’dır; çünkü ölçülülük de doğru bir sınırlama ilkesidir, ancak soru kökünde sorulan başlık değildir. Kanun önünde eşitlik ise genel bir anayasal ilke olmakla birlikte bu kartlarda sınırlama ölçütü olarak verilmemiştir ve ince kusur burada kategori kaymasıdır.

Doğru cevap: A

Sözde, hakların kaynağı olarak insan olma hâli ve bu hakların koruma altında bulunması vurgulanmaktadır. Bu, temel hak ve özgürlüklerin tanımına karşılık gelir. En güçlü çeldirici olan E seçeneği, haklardan yararlanırken eşitliği ifade eder; ancak metin, hakların kullanımındaki eşitlikten değil, hakların kaynağından söz etmektedir.

Doğru cevap: A

Doğru cevap A'dır. Çünkü verilen kurulumda yürütme yetkisinin tek makamda toplandığı belirtilmiştir; bu, yürütmenin tek başlı hâle gelmesi anlamına gelir. En güçlü çeldirici B'dir; yasama ile yürütmenin birleştiği söylenmemiş, yalnızca yürütme içindeki yapının değiştiği ifade edilmiştir.

Doğru cevap: C

Doğru cevap C’dir. Medine Sözleşmesi 622 yılında hazırlanmış ve Yesrib’teki topluluklar arasında yapılan resmî bir antlaşma olarak tanımlanmıştır. III yanlıştır; çünkü İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi 1789’a aittir ve aynı yüzyılda değildir. En güçlü çeldirici E’dir; çünkü II doğru görünür, ancak III tarihsel olarak açık biçimde yanlıştır.

Doğru cevap: D

Doğru cevap D’dir. İnsan hakları, insan olmaktan doğan ve herkes için geçerli kabul edilen haklardır; vatandaşlık bağına göre sınırlandırılamaz. En güçlü çeldirici B gibi görünür; ancak bu ifade de insan haklarına ilişkindir ve kaynaklarda açıkça herkesin bu haklardan yararlanmasında eşitlik vurgulanmıştır. D ise temel hak ve özgürlüklerin kapsamını yanlış biçimde yalnız vatandaşlarla sınırlar.

Doğru cevap: E

E seçeneği söylenemez; çünkü temel hak ve özgürlükler kaynakta, bireyin insan onuruna uygun yaşayabilmesi için güvence altına alınmış anayasal haklar olarak tanımlanmıştır, yani yalnızca kanun koyucunun sonradan oluşturduğu haklar değildir. En güçlü çeldirici A’dır; fakat kişi dokunulmazlığı kaynakta doğrudan maddi ve manevi varlığın korunması hakkı olarak açıklanmıştır.

Doğru cevap: E

I, II ve III’te yer alan belgelerin üçü de kaynaklarda temel hak ve özgürlüklerin tarihsel gelişimiyle ilişkilendirilen belgelerdir: Magna Carta 1215, Amerikan Bağımsızlık Bildirgesi 1776 ve İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi 1789. En güçlü çeldirici D’dir; ancak 1789 tarihli İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi de bu gelişim içinde yer aldığından II ve III ile sınırlama yapılamaz.

Doğru cevap: D

D seçeneğine ulaşılamaz; çünkü alıntı, hakların insanın insan olmasıyla başladığını ve herkesin bu haklardan eşit yararlandığını belirtir. En güçlü çeldirici B’dir; ancak bu ifade kaynaklardaki eşit ve özgür doğuş anlayışıyla doğrudan uyumludur.

Doğru cevap: C

Söz, hakların doğum, vatandaşlık ya da devletin lütfu ile değil, insanın varlığıyla birlikte başladığını anlatmaktadır. Bu nedenle insan olmaktan doğan bir statüye dayanıldığı sonucuna ulaşılır. En güçlü çeldirici A’dır; vatandaşlık bazı hakların kullanılmasında etkili olabilir, ancak burada anlatılan temel dayanak vatandaşlık değil insan olmaktır.

Doğru cevap: D

1776 yılına ait ve ABD’de bağımsızlık süreciyle ilişkilendirilen belge Amerikan Bağımsızlık Bildirgesi'dir. Magna Carta 1215’e, İngiliz Yurttaş Hakları Beyannamesi 1689’a, İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi ise 1789’a aittir. En güçlü çeldirici C’dir; her ikisi de hak metni olsa da tarih ve tarihsel bağlam bakımından farklıdır.