2026 KPSS Lisans Türkçe Sözcükte Anlam Test Çöz
10 özgün soru · online çöz, anında cevabı gör
- 1.
Günlük konuşmada “ince” sözcüğü çoğu zaman fiziksel bir özelliği anlatır. Oysa aynı sözcük, bir davranışın kırıcı olmadan yapılmasını da karşılayabilir. Bu durum, sözcüklerin anlamının kullanım yerine göre daralıp genişleyebildiğini gösterir.
Bu parçadan aşağıdakilerin hangisi çıkarılabilir?
Çözümü gör
Doğru cevap: A
Parçada aynı sözcüğün hem fiziksel özellik hem de davranış için kullanılabildiği belirtilerek bağlama göre anlam genişlemesi anlatılmaktadır. Bu yüzden A çıkarılabilir. B en güçlü çeldiricidir; çünkü parça, tek anlamlılık değil, bağlama göre anlam değişimi üzerinde durmaktadır.
- 2.
“Kış bu yıl sert geçti.” cümlesine en yakın anlam aşağıdakilerden hangisidir?
Çözümü gör
Doğru cevap: A
Cümlede kışın alışılmışa göre daha çetin geçtiği anlatılmaktadır. A seçeneği bu yargıyı anlamca en doğru biçimde karşılar. B en güçlü çeldiricidir; çünkü cümlede kışın yaşanmadığı değil, sert geçtiği söylenmektedir.
- 3.
“Yazar, bu sözcüğü dar bir meslek çevresinde kullanılan özel anlamıyla değerlendirdi.” cümlesinde altı çizili sözcüğün anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
Çözümü gör
Doğru cevap: B
Cümlede sözcüğün bir meslek çevresinde özel bir anlam kazandığı belirtilmiştir; bu, terim anlamdır. En güçlü çeldirici A yanlıştır; çünkü gerçek anlam sözcüğün sözlükteki temel ve ilk anlamıdır, meslek alanına bağlı özel kullanım değildir.
- 4.
"Sözcük, bir bilim, sanat, spor ya da meslek alanında özel bir anlam kazanmıştır." ifadesiyle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Çözümü gör
Doğru cevap: A
Bir sözcüğün belirli bir alan içinde kazandığı özel anlam, terim anlamdır. Gerçek anlam, sözlükteki ilk ve yaygın anlamı ifade eder; soyut, genel ve karşıt anlam ise bu tanımla uyuşmaz. En güçlü çeldirici B’dir; çünkü gerçek anlam da gerçek bir kavramdır ancak alan içi özel anlamı karşılamaz.
- 5.
"Bu öyküde yazar, kahramanın korkusunu doğrudan söylemek yerine davranışlarından sezdiriyor." Bu cümleden aşağıdakilerin hangisine kesin olarak ulaşılabilir?
Çözümü gör
Doğru cevap: A
Cümlede, korkunun doğrudan söylenmediği ve davranışlardan sezdirildiği açıkça belirtilmektedir. Buradan, kahramanın duygusunu davranışları üzerinden vermeyi seçtiği sonucu kesin olarak çıkarılır. En güçlü çeldirici C’dir; ancak cümlede bu yöntemin ilk kez kullanıldığına dair hiçbir bilgi yoktur.
- 6.
"Bu konudaki görüşlerini dinledikçe, onun sözcükleri yalnızca sözlükteki ilk anlamlarıyla değerlendirmediğini anladım." cümlesinden aşağıdakilerin hangisine ulaşılabilir?
Çözümü gör
Doğru cevap: A
Cümlede, kişinin sözcükleri sadece sözlükteki ilk anlamlarıyla değerlendirmediği söylenmektedir. Buradan, sözcüklerin bağlama göre farklı anlamlar kazanabileceğini düşündüğü sonucu çıkarılabilir. B seçeneği doğrudan buna aykırıdır; C ve E, cümlede bulunmayan alanlara kayar; D ise verilen yargının tersidir.
- 7.
Dil araştırmalarında aynı sözcüğün farklı bağlamlarda farklı değerler kazanabildiği görülür. Bu nedenle bir metni yorumlarken yalnızca sözcüğün biçimine bakmak yetmez; kullanıldığı alan, çevresindeki sözcükler ve cümlenin bütünü de dikkate alınmalıdır. ---- Buna bağlı olarak, bir sözcüğün hangi anlam katmanında kullanıldığını belirlemek, çoğu zaman bağlamı çözümlemekten geçer. Böylece okuyucu, tek bir sözden değil, sözün yer aldığı bütünden hareket eder.
Bu parçada boş bırakılan yere düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Çözümü gör
Doğru cevap: B
Parça, sözcük anlamının bağlama göre değerlendirildiğini ve sözcüğün alanına göre özel anlam kazanabileceğini anlatmaktadır. Bu nedenle boşluğa, özel anlam kazanma düşüncesini sürdüren cümle getirilmelidir. En güçlü çeldirici A’dır; ancak paragraf tam tersine yalnızca ilk anlamın yeterli olmadığını vurgular.
- 8.
“Bu sözcük, metindeki bağlama göre sözlükteki ilk anlamıyla değil, alanına özgü bir anlamıyla kullanılmıştır.” Bu cümlede altı çizili sözcüğün hangi özelliği vurgulanmaktadır?
Çözümü gör
Doğru cevap: B
Cümlede sözcüğün sözlükteki ilk anlamından ayrılıp bir alan içinde özel anlam kazandığı belirtilmektedir. Bu, terim anlamdır. En güçlü çeldirici E’dir; çünkü cümlede özellikle ilk anlamın değil, buna karşılık alanla ilgili özel anlamın kullanıldığı söylenmektedir.
- 9.
Bir dilbilgisi öğretmeni, “Bu sözcüklerin yazılışları ve söylenişleri farklı olsa da taşıdıkları anlam birbirine çok yakındır.” diyor. Bu sözlerden anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Çözümü gör
Doğru cevap: A
Sözlerde, yazılışı ve söylenişi farklı olan ancak anlamca birbirine yakın sözcükler tanımlanmaktadır. Bu, eş anlamlı sözcüklerin yakın anlamlılık yönünü veren ifadedir. En güçlü çeldirici B’dir; çünkü yazılışı ve söylenişi aynı olup anlamı farklı olan sözcükler sesteş sözcüklerdir, burada böyle bir durumdan söz edilmemektedir.
- 10.
Bir edebiyat dersinde öğretmen, “ince” sözcüğünün kimi zaman “zarif”, kimi zaman da “dar” karşılığında kullanılabildiğini örneklerle göstermiştir. Öğrenciler, aynı sözcüğün farklı bağlamlarda farklı izlenimler uyandırdığını fark etmiştir. Ayrıca bazı sözcüklerin ise doğrudan beş duyu organıyla algılanabilen varlıkları karşıladığı anlatılmıştır. Böylece sınıfta, sözcüklerin yalnızca biçimlerine bakarak yorumlanamayacağı anlaşılmıştır.
Bu parçada aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?
Çözümü gör
Doğru cevap: D
Parçada, sözcüklerin farklı bağlamlarda farklı anlamlar taşıyabildiği ve bazı sözcüklerin somut varlıkları karşıladığı söylenmektedir. Ancak yakın anlamlı sözcükler arasında bir ilişki kurulmamış, “ince” sözcüğünün anlam kaymaları anlatılmıştır. En güçlü çeldirici A'dır; çünkü parça bağlam etkisini açıkça verir, fakat bu doğrudan yakın anlamlılık değildir.