2026 KPSS Lisans Tarih Selçuklu Tarihi Test Çöz
10 özgün soru · online çöz, anında cevabı gör
- 1.
Malazgirt Savaşı’nın Türk tarihi açısından en doğrudan sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
Çözümü gör
Doğru cevap: D
1071 Malazgirt Zaferi, Anadolu’nun Türk yurdu haline gelme sürecini hızlandırmıştır.
- 2.
Türkiye Selçuklularında kervansarayların yaygınlaştırılması hangi amaca yöneliktir?
Çözümü gör
Doğru cevap: A
Kervansaraylar ticareti geliştirmek ve yol güvenliğini sağlamak için yapılmıştır.
- 3.
1048’de Pasinler Ovası’nda Bizans kuvvetleriyle yapılan savaş, Anadolu egemenliği için ilk büyük sınavlardan biri olarak görülmüştür. Sınır bölgelerinde başarı sağlanması, ilerleyen yıllarda daha geniş bir siyasî hedefin önünü açmıştır.
Bu anlatıdan hareketle aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
Çözümü gör
Doğru cevap: D
Pasinler anlatısı yalnızca Anadolu egemenliği, ilk savaş ve sınır güvenliği gibi sonuçlara kapı açar. İznik’in başkent olması ise ayrı bir kaynaktır ve bu anlatıdan çıkarılamaz. A, B, C ve E metnin doğal sonucudur; D ise başkent bilgisi olduğu için farklı bir olgudur ve burada desteklenmez.
- 4.
26 Ağustos 1071’de Malazgirt’te kazanılan zafer, Anadolu kapılarının Türkler için açıldığı bir dönüm noktası sayılmıştır. Bu tarihten sonra Bizans’ın bölgedeki baskısı zayıflamış, yeni yerleşim alanları için uygun zemin oluşmuştur.
Buna göre aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?
Çözümü gör
Doğru cevap: A
Malazgirt zaferi, Anadolu’daki Türk yerleşmesini kolaylaştıran bir kırılma noktasıdır; bu sonuç metindeki baskıların zayıflaması ve yeni alanların açılması cümlelerinden çıkar. Başkent İznik’tir, ama o başka bir gelişmedir; Moğol yenilgisi Kösedağ’a aittir; diğer seçenekler ise tamamen başka dönemlere gider. Bu yüzden doğru yargı A’dır.
- 5.
Anadolu’da Bizans sınırına yönelen ilk büyük baskıdan sonra Selçuklu ileri gelenleri, yeni yerleşim bölgelerinde merkezi bir otorite kurma çabasını hızlandırdı. Bu süreçte devletin ilk başkentinin seçimi, yeni siyasi düzenin yönünü de belirledi.
Bu anlatı aşağıdakilerden hangisine işaret etmektedir?
Çözümü gör
Doğru cevap: A
Anlatıda sınır baskısından sonra merkezi bir otorite kurma çabası ve ilk başkent seçimi birlikte veriliyor. Bu, fetih alanında yeni bir idari merkez oluşturulduğunu gösterir. B yanlış, çünkü merkez Horasan’da bırakılmış değildir; C de yanlıştır, çünkü ilk başkent İznik’tir ve bu bilgi yerleşim sürecinin Anadolu içindeki yönünü destekler. D ve E, anlatının merkezileşme vurgusuyla çelişir.
- 6.
1040 Dandanakan zaferiyle Selçuklular, Gazneliler karşısında üstünlük sağladı ve Horasan’daki etkinliklerini artırdı. Bu üstünlük, onları daha sonra Anadolu’ya yöneltecek askerî ve siyasal ortamı hazırladı.
Yukarıdaki öncüllerden hangileri bu gelişmenin bir sonucu olarak değerlendirilebilir? I. Selçukluların batıya doğru genişleme imkânının artması II. Anadolu’da Bizans ile karşılaşma ihtimalinin yükselmesi III. Selçukluların doğrudan 1243 yılında devlet kurması
Çözümü gör
Doğru cevap: C
I ve II doğrudur; Dandanakan sonrasında Selçukluların batıya yönelme imkânı artmış, bu da Anadolu’da Bizans ile karşılaşma ihtimalini yükseltmiştir. III yanlıştır; 1243 yılı kuruluşla değil Kösedağ yenilgisiyle ilgilidir. Bu nedenle doğru cevap I ve II’dir. Özellikle III, zaman ve olay bakımından açıkça hatalı bir öncüldür.
- 7.
1040 yılında gerçekleştirilen Dandanakan Muharebesi'nde Selçukluların Gaznelilere karşı kesin bir zafer kazanması ve 1071 yılındaki Malazgirt Meydan Muharebesi'nin de Selçuklu zaferiyle sonuçlanması birlikte değerlendirildiğinde aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
Çözümü gör
Doğru cevap: B
Doğru cevap B'dir: Her iki olay da XI. yüzyılda yer alır; Dandanakan (1040) Gazneli hâkimiyetini kırmış, Malazgirt (1071) Anadolu'ya geçişi mümkün kılmıştır. Bu iki sonucu birden kapsayan tek yargı B şıkkıdır. A şıkkı yanlıştır çünkü kaynaklar her muharebenin 'ilk çatışmada' bittiğine dair bilgi içermez. C şıkkı hatalıdır; Dandanakan Muharebesi Horasan coğrafyasında gerçekleşmiş olup doğrudan Anadolu'da otorite kuruluşuyla ilişkilendirilemez — bu çeldirici, Malazgirt'in rolünü yanlış biçimde Dandanakan'a taşımaktadır. D şıkkı neden-sonuç bağını kaynakların desteklemediği biçimde kurmaktadır. E şıkkı Bizans'ın 'siyasi çöküşü'nden söz eder; ancak kaynaklar böyle geniş bir sonuca dayanak vermez.
- 8.
1077 yılında Kutalmışoğlu Süleyman Şah tarafından Anadolu’da kurulan Anadolu Selçuklu Devleti’nin ilk merkezi İznik olmuştur.
Buna göre Anadolu Selçuklu Devleti’nin kuruluş sürecine ilişkin aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
Çözümü gör
Doğru cevap: A
Kaynaklarda 1077 kuruluş yılı, kurucu olarak Kutalmışoğlu Süleyman Şah ve ilk merkez olarak İznik birlikte verilmektedir. Bu bilgiler, kuruluşun belirli bir merkez etrafında örgütlendiğini gösterir. Güçlü çeldirici B yanlıştır; çünkü Malazgirt’in 26 Ağustos 1071’de yapıldığı bilinir ve 1077 bu tarihten sonradır.
- 9.
Selçuklu tarihindeki aşağıdaki savaş-eşleştirmelerinden hangisi doğru değildir?
Çözümü gör
Doğru cevap: E
Kaynaklara göre Dandanakan 1040’ta, Malazgirt 26 Ağustos 1071’de, Kösedağ 1243’te gerçekleşmiş; Anadolu Selçuklu Devleti de 1077’de kurulmuştur. Bu nedenle yalnız E seçeneğinde ince bir tarih kayması vardır. Güçlü çeldirici D savaş değil kuruluş olayıdır; ancak eşleştirme kendi içinde kaynaklarla uyumludur ve bu yüzden yanlış sayılamaz.
- 10.
1077 yılında Kutalmışoğlu Süleyman Şah tarafından kurulan ve ilk merkezi İznik olan Türk devleti aşağıdakilerden hangisidir?
Çözümü gör
Doğru cevap: A
Kaynaklar #656, #657 ve #658, Anadolu Selçuklu Devleti'nin 1077 yılında Kutalmışoğlu Süleyman Şah tarafından kurulduğunu ve ilk merkezinin İznik olduğunu açıkça belirtmektedir. Büyük Selçuklu Devleti, Süleyman Şah ile değil Tuğrul Bey ile özdeşleşen ve Horasan merkezli farklı bir devlettir; bu nedenle güçlü bir çeldirici görünse de sorudaki iki somut ipucuyla (1077 yılı + İznik merkezi + Kutalmışoğlu Süleyman Şah) örtüşmez. Danişmendliler, Saltuklu Beyliği ve Artuklular ise Anadolu'da faaliyet gösteren diğer Türk beylikleridir; ancak kurucu ve merkez bilgileri farklıdır.