2026 KPSS Lisans Tarih Selçuklu Tarihi Test Çöz

1.

Malazgirt Savaşı’nın Türk tarihi açısından en doğrudan sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

Çözümü gör

Doğru cevap: D

1071 Malazgirt Zaferi, Anadolu’nun Türk yurdu haline gelme sürecini hızlandırmıştır.

2.

Türkiye Selçuklularında kervansarayların yaygınlaştırılması hangi amaca yöneliktir?

Çözümü gör

Doğru cevap: A

Kervansaraylar ticareti geliştirmek ve yol güvenliğini sağlamak için yapılmıştır.

3.

1048’de Pasinler Ovası’nda Bizans kuvvetleriyle yapılan savaş, Anadolu egemenliği için ilk büyük sınavlardan biri olarak görülmüştür. Sınır bölgelerinde başarı sağlanması, ilerleyen yıllarda daha geniş bir siyasî hedefin önünü açmıştır.

Bu anlatıdan hareketle aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Çözümü gör

Doğru cevap: D

Pasinler anlatısı yalnızca Anadolu egemenliği, ilk savaş ve sınır güvenliği gibi sonuçlara kapı açar. İznik’in başkent olması ise ayrı bir kaynaktır ve bu anlatıdan çıkarılamaz. A, B, C ve E metnin doğal sonucudur; D ise başkent bilgisi olduğu için farklı bir olgudur ve burada desteklenmez.

4.

Anadolu’da Bizans sınırına yönelen ilk büyük baskıdan sonra Selçuklu ileri gelenleri, yeni yerleşim bölgelerinde merkezi bir otorite kurma çabasını hızlandırdı. Bu süreçte devletin ilk başkentinin seçimi, yeni siyasi düzenin yönünü de belirledi.

Bu anlatı aşağıdakilerden hangisine işaret etmektedir?

Çözümü gör

Doğru cevap: A

Anlatıda sınır baskısından sonra merkezi bir otorite kurma çabası ve ilk başkent seçimi birlikte veriliyor. Bu, fetih alanında yeni bir idari merkez oluşturulduğunu gösterir. B yanlış, çünkü merkez Horasan’da bırakılmış değildir; C de yanlıştır, çünkü ilk başkent İznik’tir ve bu bilgi yerleşim sürecinin Anadolu içindeki yönünü destekler. D ve E, anlatının merkezileşme vurgusuyla çelişir.

5.

1040 Dandanakan zaferiyle Selçuklular, Gazneliler karşısında üstünlük sağladı ve Horasan’daki etkinliklerini artırdı. Bu üstünlük, onları daha sonra Anadolu’ya yöneltecek askerî ve siyasal ortamı hazırladı.

Yukarıdaki öncüllerden hangileri bu gelişmenin bir sonucu olarak değerlendirilebilir? I. Selçukluların batıya doğru genişleme imkânının artması II. Anadolu’da Bizans ile karşılaşma ihtimalinin yükselmesi III. Selçukluların doğrudan 1243 yılında devlet kurması

Çözümü gör

Doğru cevap: C

I ve II doğrudur; Dandanakan sonrasında Selçukluların batıya yönelme imkânı artmış, bu da Anadolu’da Bizans ile karşılaşma ihtimalini yükseltmiştir. III yanlıştır; 1243 yılı kuruluşla değil Kösedağ yenilgisiyle ilgilidir. Bu nedenle doğru cevap I ve II’dir. Özellikle III, zaman ve olay bakımından açıkça hatalı bir öncüldür.

6.

1040 yılında gerçekleştirilen Dandanakan Muharebesi'nde Selçukluların Gaznelilere karşı kesin bir zafer kazanması ve 1071 yılındaki Malazgirt Meydan Muharebesi'nin de Selçuklu zaferiyle sonuçlanması birlikte değerlendirildiğinde aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Çözümü gör

Doğru cevap: B

Doğru cevap B'dir: Her iki olay da XI. yüzyılda yer alır; Dandanakan (1040) Gazneli hâkimiyetini kırmış, Malazgirt (1071) Anadolu'ya geçişi mümkün kılmıştır. Bu iki sonucu birden kapsayan tek yargı B şıkkıdır. A şıkkı yanlıştır çünkü kaynaklar her muharebenin 'ilk çatışmada' bittiğine dair bilgi içermez. C şıkkı hatalıdır; Dandanakan Muharebesi Horasan coğrafyasında gerçekleşmiş olup doğrudan Anadolu'da otorite kuruluşuyla ilişkilendirilemez — bu çeldirici, Malazgirt'in rolünü yanlış biçimde Dandanakan'a taşımaktadır. D şıkkı neden-sonuç bağını kaynakların desteklemediği biçimde kurmaktadır. E şıkkı Bizans'ın 'siyasi çöküşü'nden söz eder; ancak kaynaklar böyle geniş bir sonuca dayanak vermez.

7.

Aşağıda Selçuklu tarihine ait dört muharebe/olay verilmiştir. Bu olay ve muharebeler kronolojik sıraya göre en doğru biçimde hangi şıkta sıralanmıştır? I. Dandanakan Muharebesi II. Anadolu Selçuklu Devleti'nin kurulması III. Malazgirt Meydan Muharebesi IV. Kösedağ Muharebesi

Çözümü gör

Doğru cevap: A

Doğru sıralama A şıkkındadır: Dandanakan (1040) → Malazgirt (1071) → Anadolu Selçuklu Devleti'nin kuruluşu (1077) → Kösedağ (1243). B şıkkı Malazgirt'i Dandanakan'ın önüne aldığı için yanlıştır; bu, en güçlü çeldiricinin hatasıdır. C şıkkı Anadolu Selçuklu'nun kuruluşunu Malazgirt'ten önce göstermektedir; oysa devlet 1077'de kurulmuş, Malazgirt ise 1071'de gerçekleşmiştir. D şıkkı devletin kuruluşunu listenin başına koyarak 1040 tarihli Dandanakan'ın bile önüne almaktadır. E şıkkı ise Kösedağ'ı devletin kuruluşundan önce sıralamaktadır; Kösedağ 1243 tarihlidir ve en geç sıradadır.

8.

1077 yılında Kutalmışoğlu Süleyman Şah tarafından Anadolu’da kurulan Anadolu Selçuklu Devleti’nin ilk merkezi İznik olmuştur.

Buna göre Anadolu Selçuklu Devleti’nin kuruluş sürecine ilişkin aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Çözümü gör

Doğru cevap: A

Kaynaklarda 1077 kuruluş yılı, kurucu olarak Kutalmışoğlu Süleyman Şah ve ilk merkez olarak İznik birlikte verilmektedir. Bu bilgiler, kuruluşun belirli bir merkez etrafında örgütlendiğini gösterir. Güçlü çeldirici B yanlıştır; çünkü Malazgirt’in 26 Ağustos 1071’de yapıldığı bilinir ve 1077 bu tarihten sonradır.

9.

1040 yılında yapılan ve Selçukluların Gaznelileri ikinci kez yendiği muharebe aşağıdakilerden hangisidir?

Çözümü gör

Doğru cevap: A

1040 yılı ve Gaznelilere karşı ikinci Selçuklu zaferi bilgileri birlikte Dandanakan Muharebesi’ni tanımlar. Güçlü çeldirici B olan Malazgirt de büyük bir Selçuklu başarısıdır; ancak 1071’de Bizans’a karşı yapılmıştır, Gaznelilerle ilgili değildir.

10.

Selçuklu tarihindeki aşağıdaki savaş-eşleştirmelerinden hangisi doğru değildir?

Çözümü gör

Doğru cevap: E

Kaynaklara göre Dandanakan 1040’ta, Malazgirt 26 Ağustos 1071’de, Kösedağ 1243’te gerçekleşmiş; Anadolu Selçuklu Devleti de 1077’de kurulmuştur. Bu nedenle yalnız E seçeneğinde ince bir tarih kayması vardır. Güçlü çeldirici D savaş değil kuruluş olayıdır; ancak eşleştirme kendi içinde kaynaklarla uyumludur ve bu yüzden yanlış sayılamaz.