İçeriğe geç
Akıllı Soru
Ücretsiz başla

2026 KPSS Lisans Tarih Mondros, Cemiyetler ve Kuvayı Milliye Test Çöz

10 özgün soru · online çöz, anında cevabı gör

0 / 10 cevaplandı 0 doğru
  1. 1.

    Mondros Mütarekesi imzalanmış, ardından işgaller karşısında yerel direnişler başlamıştır. Bir süre sonra Anadolu’daki müdâfaa-i hukuk örgütleri ortak bir çatı altında toplanmış, bu birleşme Millî mücadelenin siyasal ve askerî dağınıklığını azaltmıştır.

    I. Mondros Mütarekesi’nin imzalanması işgallere karşı yerel direniş hareketlerinin doğmasına zemin hazırlamıştır. II. Sivas Kongresi’nde bütün müdâfaa-i hukuk örgütleri tek çatı altında toplanmıştır. III. Kuvayı Milliye, düzenli ordunun kurulmasından sonra ortaya çıkan merkezî bir askerî güçtür. Yukarıdakilerden hangileri verilen gelişmelerden çıkarılabilir?

    Çözümü gör

    Doğru cevap: C

    Mondros’un imzalanmasının ardından işgallerin başlaması, yerel direniş güçlerinin ortaya çıkmasına zemin hazırladığı için I çıkarılabilir. Sivas Kongresi’nde müdâfaa-i hukuk örgütlerinin Anadolu ve Rumeli Müdâfaa-i Hukuk Cemiyeti çatısı altında birleştirilmesi de II’yi doğrular. III ise yanlıştır; Kuvayı Milliye, düzenli ordudan sonra değil, işgallere karşı halkın yerel direniş güçleri olarak ortaya çıkmıştır. Bu nedenle doğru seçenek I ve II’dir.

  2. 2.

    İşgal haberleri Anadolu’da yayılırken yerel direniş birlikleri, merkezî bir otoritenin yönlendirmesi olmaksızın kendi çevrelerini korumaya çalışıyordu. Bu dağınık yapı zamanla millî örgütlenme fikrini güçlendirdi ve kongrelerde daha birleşik bir siyasal çizgi arayışı belirginleşti.

    Buna göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    Çözümü gör

    Doğru cevap: A

    Parçada işgallere karşı yerel direniş birliklerinden söz edildiği için Kuvayı Milliye’nin yerel savunma hareketi olduğu sonucuna ulaşılır. B seçeneği yanlıştır; çünkü Kuvayı Milliye merkezî bir ordu değil, halkın yerel direniş gücüdür. C, D ve E ise hem dönem hem de işlev bakımından metinle uyuşmaz.

  3. 3.

    Mondros’un ardından başlayan işgaller, dağınık savunma girişimlerini doğurdu. Bu dağınıklık, Sivas Kongresi’nde ortak bir siyasal hedef altında birleşme ihtiyacını güçlendirdi; sonrasında Ankara’da açılan meclis, millî iradeyi kurumsallaştıran yeni bir aşamaya geçişi simgeledi.

    I. Mondros’un imzalanması ile Sivas Kongresi arasında geçen sürede yerel direnişlerin ortaya çıkması beklenebilir. II. Sivas Kongresi, millî hareketin dağınık savunma girişimlerini tek çatı altında toplama yönünde bir adım olmuştur. III. TBMM’nin açılması, Sivas Kongresi’nden önce gerçekleşmiştir. Yukarıdakilerden hangileri bu anlatıya göre doğrudur?

    Çözümü gör

    Doğru cevap: C

    Mondros sonrasında işgallerin başlaması ile Sivas Kongresi arasında yerel direnişlerin ortaya çıkması doğal bir sonuçtur; bu yüzden I doğrudur. Sivas Kongresi’nin dağınık savunma girişimlerini tek çatı altında topladığı da II’yi doğrular. III yanlıştır; TBMM 23 Nisan 1920’de açılmıştır ve Sivas Kongresi’nden sonra gerçekleşmiştir. Bu nedenle doğru seçenek I ve II’dir.

  4. 4.

    Bir bölgeden gelen işgal haberleri, yöredeki halkı kendi güvenliğini sağlamaya yöneltti. Bu tepki, farklı isimler altında kurulan yerel savunma birliklerinin aynı amaç etrafında toplanmasına da zemin hazırladı.

    Buna göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

    Çözümü gör

    Doğru cevap: D

    Parça, işgal haberlerinin yerel savunma ihtiyacını artırdığını ve bu girişimlerin ortak amaç etrafında toplanmasına zemin hazırladığını gösterir; A, B, C ve E buna uygundur. Ancak Mondros’un işgallerle aynı sonuçları doğurduğu çıkarılamaz; Mondros bir ateşkestir, işgallerin başlangıç sürecine zemin hazırlayan ayrı bir olaydır. Bu nedenle ulaşılamayan yargı D’dir.

  5. 5.

    30 Ekim 1918 tarihli Mondros Mütarekesi uyarınca Osmanlı ordusunun terhis edilmesi kabul edilmiş, ardından 19 Aralık 1918'de Dörtyol'da ilk silahlı direniş başlamıştır.

    Buna göre bu gelişmelerin, Millî Mücadele'nin başlangıç safhasında aşağıdakilerden hangisine işaret ettiği söylenebilir?

    Çözümü gör

    Doğru cevap: A

    Mondros Mütarekesi'yle ordunun terhis edilmesi yerel savunma boşluğu doğurmuş, Dörtyol'daki 19 Aralık 1918 direnişi de bu boşluğa karşı gelişen ilk silahlı tepki olmuştur. Bu nedenle A seçeneği doğru çıkarımdır. En güçlü çeldirici C'dir; çünkü Sivas Kongresi cemiyetlerin birleşmesini sağlamıştır, ancak Kuvâ-yi Milliye bundan önce Mütareke döneminde ortaya çıkmıştır.

  6. 6.

    Aşağıdakilerden hangisi Kuvâ-yi Milliye ile ilgili olarak söylenemez?

    Çözümü gör

    Doğru cevap: D

    Kaynaklara göre Kuvâ-yi Milliye'nin ilk silahlı direnişi Güney Cephesi'nde Dörtyol'da 19 Aralık 1918'de Fransızlara karşı başlamıştır. Ayrıca Kuvâ-yi Milliye, Mütareke döneminde ortaya çıkan milis grupları ve ilk silahlı savunma kuruluşu olarak tanımlanır. D seçeneğinde yalnızca yıl 1919'a kaydırıldığı için ince kusurlu ve yanlış olan seçenek odur. En güçlü çeldirici E'dir; çünkü olayın tarafını soruya yakın biçimde verir ve kaynaklarla uyumludur.

  7. 7.

    Mütareke döneminde ortaya çıkan, Kurtuluş Savaşı'nın ilk silahlı savunma kuruluşu sayılan ve ilk silahlı direnişi 19 Aralık 1918'de Dörtyol'da başlayan teşkilatlanma aşağıdakilerden hangisidir?

    Çözümü gör

    Doğru cevap: A

    Doğru cevap Kuvâ-yi Milliye'dir; çünkü kaynaklarda bu yapının Mütareke döneminde ortaya çıkan milis grupları olduğu, Kurtuluş Savaşı'nın ilk silahlı savunma kuruluşu sayıldığı ve ilk silahlı direnişinin 19 Aralık 1918'de Dörtyol'da başladığı birlikte verilmektedir. En güçlü çeldirici olan Anadolu ve Rumeli Müdâfaa-i Hukuk Cemiyeti ise Sivas Kongresi'nde cemiyetlerin birleşmesiyle oluşmuş bir siyasî-örgütsel çatı olup ilk silahlı direnişi başlatan yapı değildir.

  8. 8.

    1918 sonlarında bir yerel yayında şu değerlendirme yer almıştır: "Mondros'tan sonra ordunun dağıtılmasıyla kasabalar kendi nöbetini kendi tutmaya başladı; bu silahlı kümeler, işgale karşı ilk savunma hattı sayıldı."

    Bu sözlere bakılarak sözü edilen oluşum aşağıdakilerden hangisidir?

    Çözümü gör

    Doğru cevap: B

    Doğru cevap B'dir. Alıntıda Mondros sonrasında ordunun terhis edilmesi ve işgallere karşı ortaya çıkan silahlı yerel gruplar birlikte verilmiştir; bu tanım Kuvâ-yi Milliye'ye aittir. En güçlü çeldirici A seçeneğidir; çünkü o da Millî Mücadele dönemine aittir, ancak bir cemiyet çatısıdır, silahlı milis gruplarını ifade etmez.

  9. 9.

    30 Ekim 1918'de imzalanan Mondros Ateşkes Antlaşması uyarınca Osmanlı ordusu terhis edildi. Kısa süre sonra, 19 Aralık 1918'de Dörtyol'da ilk silahlı direniş başladı.

    Buna göre Millî Mücadele'nin ilk dönemine ilişkin aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

    Çözümü gör

    Doğru cevap: A

    Doğru cevap A'dır. Verilen iki somut bilgi, ordunun terhis edilmesiyle merkezî askerî gücün zayıfladığını ve hemen ardından Dörtyol'da yerel silahlı direnişin başladığını göstermektedir. Bu nedenle yerel savunma girişimlerinin hızlandığı çıkarımı yapılabilir. En güçlü çeldirici E'dir; çünkü Mondros sonrasında devlet gücü zayıflasa da silahlı ve siyasal örgütlenme tamamen sona ermemiş, tersine yeni direniş biçimleri doğmuştur.

  10. 10.

    Mütareke döneminde ortaya çıkan, Kurtuluş Savaşı'nın ilk silahlı savunma kuruluşu sayılan milis gruplarını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

    Çözümü gör

    Doğru cevap: A

    Doğru cevap A'dır. Kaynaklarda bu kavramın mütareke döneminde ortaya çıkan milis grupları olduğu ve Kurtuluş Savaşı'nın ilk silahlı savunma kuruluşu sayıldığı açıkça belirtilmektedir. En güçlü çeldirici C'dir; çünkü o da Millî Mücadele'nin önemli bir örgütüdür, ancak silahlı milis teşkilatı değil, cemiyetlerin birleştiği siyasî çatı yapıdır.