2026 KPSS Lisans Coğrafya Coğrafi Konum Test Çöz

1.

I. Bir yerin paralel ve meridyenlere göre belirlenen konumu II. Bir yerin çevresindeki yerlere, ulaşım ve ticaret özelliklerine göre durumu III. Bir yerin Dünya üzerindeki kesin yerinin enlem ve boylamla belirtilmesi

Yukarıdaki tanımlardan hangisi mutlak konumun özellikleri arasında yer almaz?

Çözümü gör

Doğru cevap: D

Mutlak konum, bir yerin paralel ve meridyenlere göre belirlenen, enlem ve boylamla ifade edilen kesin yeridir. Çevresindeki yerlere, ulaşım ve ticaret gibi özelliklere göre durum ise göreceli konumun kapsamındadır. Bu nedenle D seçeneği mutlak konumun özelliği değildir; en güçlü çeldirici olan A ise mutlak konumla doğrudan ilgili olduğu için yanlıştır.

2.

I. Ekvator, 0° enlem çizgisidir. II. Başlangıç Meridyeni, 0° boylam çizgisidir. III. Türkiye, 36°–42° kuzey paralelleri arasında yer alır.

Yukarıdakilerden hangileri doğrudur?

Çözümü gör

Doğru cevap: E

I, Ekvator’un 0° enlem çizgisi olduğunu; II, Başlangıç Meridyeni’nin 0° boylam çizgisi olduğunu; III ise Türkiye’nin 36°–42° kuzey paralelleri arasında bulunduğunu ifade eder. Bu nedenle üç öncül de doğrudur. En güçlü çeldirici, II ve III seçeneğidir; çünkü Başlangıç Meridyeni ile Türkiye’nin paralellerini birlikte doğru görüp I’i gözden kaçırma eğilimi yaratır, ancak I de doğrudur.

3.

Türkiye'nin 36°–42° kuzey paralelleri arasında yer alması, 26°–45° doğu meridyenleri arasında bulunması ve Kuzey Yarımküre'de olmasıyla tanımlanan konum aşağıdakilerden hangisidir?

Çözümü gör

Doğru cevap: A

Paralel ve meridyen değerleriyle ifade edilen konum, matematik konumdur. Göreceli konum ise çevresindeki yerlere ve ulaşım, ticaret, yer şekilleri gibi özelliklere göre belirlenir. En güçlü çeldirici B seçeneğidir; aynı konu alanından görünse de verilen ipuçları çevresel ilişkileri değil, enlem-boylam değerlerini anlatmaktadır.

4.

Bir yerin boylamı, yerel saat hesabında belirleyicidir. Ankara ile aynı enlemde bulunan iki merkezden biri 15° doğuda, diğeri 20° doğudadır.

Buna göre bu iki merkez arasında yerel saat farkı için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Çözümü gör

Doğru cevap: A

İki meridyen arasındaki yerel saat farkı 4 dakikadır. Verilen merkezler arasında 5° boylam farkı bulunduğundan yerel saat farkı 5 × 4 = 20 dakika olur. En güçlü çeldirici B seçeneğidir; çünkü bir saatlik fark, 15° boylam farkına karşılık gelir, burada ise fark 5°'dir.

5.

Bir yerin paralel ve meridyenlere göre belirlenen konumu ile çevresindeki yerlere, ulaşım hatlarına ve yer şekillerine göre durumu birlikte değerlendirilmiştir.

Buna göre aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Çözümü gör

Doğru cevap: A

Çevredeki yerlere, ulaşım ve ticaret özelliklerine ya da yer şekillerine göre durumun değerlendirilmesi göreceli konumu ifade eder. B seçeneği enlem ve boylamı mutlak konumla ilişkilendirerek doğru bir bilgiyi başka bir bağlama taşır; ancak verilen kurulumun doğrudan sonucu değildir. En güçlü çeldirici E seçeneğidir; çünkü yerel saat farkı enleme değil boylam farkına bağlıdır.

6.

I. Başlangıç meridyeni Greenwich’ten geçer. II. Ekvator, Dünya’yı kuzey ve güney yarım küreye ayırır. III. Ardışık iki meridyen arasındaki yerel saat farkı 4 dakikadır. Yukarıdakilerden hangileri doğrudur?

Çözümü gör

Doğru cevap: E

Greenwich başlangıç meridyeninin, Ekvator ise iki yarım kürenin ayrım çizgisidir. Ardışık meridyenler arasındaki yerel saat farkı da 4 dakikadır; bu nedenle üç yargı da doğrudur.

7.

Bir yerin Ekvator’a ve Greenwich’e göre yeri belirlenirken iki farklı değer türünden yararlanılmaktadır.

Buna göre bu belirlemede aşağıdakilerden hangisinin kullanıldığı söylenebilir?

Çözümü gör

Doğru cevap: A

Ekvator ve Greenwich’e göre belirlenen konum, enlem ve boylam değerleriyle ifade edilir. Yükselti, kıyı uzunluğu ve nüfus yoğunluğu bu tanımın unsurları değildir.

8.

I. Bir yerin başlangıç paraleline göre belirlenen konumuna mutlak konum denir. II. Bir yerin başlangıç meridyenine göre belirlenen konumu mutlak konumun belirlenmesinde kullanılır. III. Ardışık iki paralel arasındaki yerel saat farkı her yerde 4 dakikadır. Yukarıdakilerden hangileri doğrudur?

Çözümü gör

Doğru cevap: C

Mutlak konum, başlangıç paraleli ve başlangıç meridyenine göre belirlenir; dolayısıyla I ve II doğrudur. Dört dakikalık yerel saat farkı paraleller için değil, ardışık meridyenler için geçerlidir; III yanlıştır.

9.

I. Dünya üzerindeki bir noktanın yerini belirlemede paralel ve meridyenlerden yararlanılır. II. Başlangıç meridyeni Greenwich’ten geçer. III. Ekvator, Dünya’yı kuzey ve güney yarım küreye ayırır. Yukarıdakilerden hangileri doğrudur?

Çözümü gör

Doğru cevap: E

Paralel ve meridyenler bir noktanın yerini belirlemede kullanılır. Greenwich başlangıç meridyenidir ve Ekvator Dünya’yı kuzey ve güney yarım kürelere ayırır; üç yargı da doğrudur.

10.

Bir yerin konumu, Ekvator ve Greenwich başlangıç alınarak enlem ve boylam değerleriyle belirtilmektedir.

Buna göre bu yerin konumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Çözümü gör

Doğru cevap: A

Başlangıç paraleli ile başlangıç meridyenine göre, enlem ve boylam değerleriyle belirlenen konum mutlak konumdur. Coğrafi koordinat sistemi ise bu belirlemede kullanılan paralel ve meridyen çizgilerinin oluşturduğu sistemdir; bu nedenle B seçeneği kavramı tanımlamaz.