2026 KPSS Lisans Coğrafya Coğrafi Konum Test Çöz

1.

I. Bir yerin paralel ve meridyenlere göre belirlenen konumu II. Bir yerin çevresindeki yerlere, ulaşım ve ticaret özelliklerine göre durumu III. Bir yerin Dünya üzerindeki kesin yerinin enlem ve boylamla belirtilmesi

Yukarıdaki tanımlardan hangisi mutlak konumun özellikleri arasında yer almaz?

Çözümü gör

Doğru cevap: D

Mutlak konum, bir yerin paralel ve meridyenlere göre belirlenen, enlem ve boylamla ifade edilen kesin yeridir. Çevresindeki yerlere, ulaşım ve ticaret gibi özelliklere göre durum ise göreceli konumun kapsamındadır. Bu nedenle D seçeneği mutlak konumun özelliği değildir; en güçlü çeldirici olan A ise mutlak konumla doğrudan ilgili olduğu için yanlıştır.

2.

I. Ekvator, 0° enlem çizgisidir. II. Başlangıç Meridyeni, 0° boylam çizgisidir. III. Türkiye, 36°–42° kuzey paralelleri arasında yer alır.

Yukarıdakilerden hangileri doğrudur?

Çözümü gör

Doğru cevap: E

I, Ekvator’un 0° enlem çizgisi olduğunu; II, Başlangıç Meridyeni’nin 0° boylam çizgisi olduğunu; III ise Türkiye’nin 36°–42° kuzey paralelleri arasında bulunduğunu ifade eder. Bu nedenle üç öncül de doğrudur. En güçlü çeldirici, II ve III seçeneğidir; çünkü Başlangıç Meridyeni ile Türkiye’nin paralellerini birlikte doğru görüp I’i gözden kaçırma eğilimi yaratır, ancak I de doğrudur.

3.

Türkiye'nin 36°–42° kuzey paralelleri arasında yer alması, 26°–45° doğu meridyenleri arasında bulunması ve Kuzey Yarımküre'de olmasıyla tanımlanan konum aşağıdakilerden hangisidir?

Çözümü gör

Doğru cevap: A

Paralel ve meridyen değerleriyle ifade edilen konum, matematik konumdur. Göreceli konum ise çevresindeki yerlere ve ulaşım, ticaret, yer şekilleri gibi özelliklere göre belirlenir. En güçlü çeldirici B seçeneğidir; aynı konu alanından görünse de verilen ipuçları çevresel ilişkileri değil, enlem-boylam değerlerini anlatmaktadır.

4.

Ekvator'a paralel uzanan hayali çizgilerden biri olan ve Dünya'yı Kuzey ile Güney olarak ayıran sınır çizgisi, aşağıdakilerden hangisidir?

Çözümü gör

Doğru cevap: B

Dünya’yı Kuzey ve Güney olarak ayıran, Ekvator’a paralel uzanan hayali çizgi Ekvator’dur. Başlangıç Meridyeni ise 0° boylamdır; bu nedenle en güçlü çeldirici A yanlış kalır.

5.

Bir yerin boylamı, yerel saat hesabında belirleyicidir. Ankara ile aynı enlemde bulunan iki merkezden biri 15° doğuda, diğeri 20° doğudadır.

Buna göre bu iki merkez arasında yerel saat farkı için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Çözümü gör

Doğru cevap: A

İki meridyen arasındaki yerel saat farkı 4 dakikadır. Verilen merkezler arasında 5° boylam farkı bulunduğundan yerel saat farkı 5 × 4 = 20 dakika olur. En güçlü çeldirici B seçeneğidir; çünkü bir saatlik fark, 15° boylam farkına karşılık gelir, burada ise fark 5°'dir.

6.

Bir yerin paralel ve meridyenlere göre belirlenen konumu ile çevresindeki yerlere, ulaşım hatlarına ve yer şekillerine göre durumu birlikte değerlendirilmiştir.

Buna göre aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Çözümü gör

Doğru cevap: A

Çevredeki yerlere, ulaşım ve ticaret özelliklerine ya da yer şekillerine göre durumun değerlendirilmesi göreceli konumu ifade eder. B seçeneği enlem ve boylamı mutlak konumla ilişkilendirerek doğru bir bilgiyi başka bir bağlama taşır; ancak verilen kurulumun doğrudan sonucu değildir. En güçlü çeldirici E seçeneğidir; çünkü yerel saat farkı enleme değil boylam farkına bağlıdır.