2026 AYT Türk Dili ve Edebiyatı Servetifünun Edebiyatı Test Çöz

1.

“Yeni topluluk, kendisinden önceki edebî birikimin açtığı yolda şekillenmiştir.” Bu söz, Servetifünun hareketinin oluşumunu hazırlayan temel unsurlardan hangisini karşılamaktadır?

Çözümü gör

Doğru cevap: D

D, Servetifünun hareketini hazırlayan temel edebî zemini belirtir. B, E, A ve C ise aynı alandaki başka edebî dönem veya topluluk adlarıdır; bu ilişkiyle örtüşmez.

2.

Yeni bir edebî topluluğun oluşumunda, çevresinde yazıların yayımlandığı bir süreli yayın belirleyici rol üstlenmiştir. Bu yayın, sanatçıların aynı anlayış çevresinde buluşmasına imkân vermiştir. Topluluğun adı ile yayın organının adı arasındaki yakınlık da bu ilişkinin dikkat çekici yönlerinden biridir.

Bu parçaya göre söz konusu topluluğun oluşumundaki yayıncılık rolü aşağıdakilerden hangisiyle karşılanabilir?

Çözümü gör

Doğru cevap: C

C, parçadaki topluluğun oluşumunu sağlayan süreli yayın vurgusunu doğru adla tamamlar. A hazırlayıcı edebî zemini, D şiir alanındaki sanatçıları, E kapanma olayını, B ise tartışma doğuran kişiyi belirtir; bunlar parçadaki yayın organı işleviyle aynı değildir.

3.

1867-1915 arasında yaşayan ve Galatasaray Lisesindeki öğretmenlerinin etkisiyle Batı şiirine yönelen sanatçıya ilişkin bu bilgi, Servetifünun şiirinin öne çıkan iki adıyla birlikte düşünüldüğünde aşağıdaki duyurulardan hangisinin yapılmış olabileceğini gösterir?

Çözümü gör

Doğru cevap: E

E, yaşam bilgisi verilen şairi ve Servetifünun şiirinin birlikte anılan iki büyük adını doğru biçimde eşleştirir. B ve D Hasan Asaf’ı bu ikiliye katar; A öğretmenleri şiirin iki büyük adıyla karıştırır; C ise Muallim Naci’yi yanlış eşleştirir.

4.

Hüseyin Cahit'in Fransızca'dan çevirdiği “Edebiyat ve Hukuk” yazısı, yönetime muhalif düşünceler içerdiği gerekçesiyle tartışma yaratmıştır. Bu olayın ardından Servet-i Fünun dergisi 1901'de kapatılmıştır. Böylece bir çeviri yazısı, derginin yayın hayatının sona ermesiyle sonuçlanmıştır.

Bu parçadan aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Çözümü gör

Doğru cevap: D

Parça, Hüseyin Cahit'in çeviri yazısındaki muhalif düşünceler ile derginin 1901'de kapanması arasında doğrudan bağ kurar. B zaman sırasını tersine çevirir; A, C ve E ise parçada bulunmayan nedenler ileri sürer.

5.

1896'da “abes” ve “muktebes” kelimeleri arasındaki kafiye nedeniyle eski şiir taraftarlarının tepkisini çeken genç aşağıdakilerden hangisidir?

Çözümü gör

Doğru cevap: E

“Abes” ve “muktebes” kelimeleri arasındaki kafiye nedeniyle tepki gören genç E olarak belirtilmiştir. Diğer isimler dönemin edebî çevresinde yer alsa da bu tartışmanın öznesi değildir.

6.

Servetifünun şiiri için iki isim öne çıkarılmış, topluluğun oluşumunda bir derginin belirleyici rol oynadığı ve derginin 1901'de kapatıldığı belirtilmiştir.

Bu bilgiler birlikte değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisinin duyurulmuş olması beklenebilir?

Çözümü gör

Doğru cevap: D

Verilen bağlam şiir alanında öne çıkan iki isme ve derginin rolüne odaklanır; bu nedenle D duyurulabilir. A başka bir hazırlayıcı unsura, C yanlış tarihe, E kişiyi yayın organı olarak göstermeye, B ise tür ve kişi kapsamını değiştirmeye dayanır.

7.

Servetifünun’un oluşumu, kendisinden önceki edebî birikimden bağımsız değildir. Tanzimat edebiyatı bu oluşuma zemin hazırlarken Servet-i Fünun dergisi sanatçıları aynı çevrede buluşturan başlıca yayın organı olmuştur. Böylece önceki dönemden gelen birikim, yeni bir topluluk çatısı altında görünürlük kazanmıştır.

Bu parçaya göre Servetifünun’un oluşum süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Çözümü gör

Doğru cevap: C

Parça, Tanzimat edebiyatının hazırlayıcı etkisini ve derginin sanatçıları bir araya getiren rolünü birlikte verir. D nedenselliği ters çevirir, E derginin kapsamını daraltır, B kapanışı başlangıç sayar, A ise derginin rolünü yok sayar.

8.

Servet-i Fünun çevresinde oluşan edebî anlayış, kendisinden önceki yenileşme hareketinin açtığı zeminde gelişmiştir. Bu çevrenin oluşmasında bir derginin düzenli yayımlanması da etkili olmuştur. Ancak topluluğun düşünsel hazırlığı ile onu görünür kılan yayın organını birbirinden ayırmak gerekir.

Bu parçadan hareketle Servetifünun oluşumunun düşünsel arka planıyla ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Çözümü gör

Doğru cevap: B

B, Servetifünun’u hazırlayan temel unsurun önceki yenileşme edebiyatı olduğunu doğru biçimde karşılar. A yayın organıyla düşünsel hazırlığı karıştırır; D kronolojiyi tersine çevirir; C kaynakta bulunmayan bir daraltma yapar; E ve A ise parçadaki iki ayrı unsuru birbirinin yerine geçirir.

9.

Hüseyin Cahit'in Fransızca’dan çevirdiği “Edebiyat ve Hukuk” yazısının yönetime muhalif düşünceler taşıması üzerine Servet-i Fünun dergisiyle ilgili gelişme yaşanmıştır. Buna göre bu gelişmenin gerçekleştiği yıl aşağıdakilerden hangisidir?

Çözümü gör

Doğru cevap: C

C, derginin kapatılma yılıdır. A kafiye tartışmalarının başladığı yılla, D, E ve B ise olayın hemen öncesi veya sonrasındaki yakın yıllarla karıştırılmıştır.

10.

1896 yılında “abes” ve “muktebes” kelimeleri arasında kurulan kafiye, eski şiir taraftarlarının sert tepkisine yol açmıştır. Buna göre bu tartışmanın merkezindeki kişiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Çözümü gör

Doğru cevap: B

B, 1896’daki kafiye tartışmasına adı verilen gençtir. D ve E Servetifünun şiirinin öne çıkan şairleridir; C başka bir olayın yazarıdır; A ise dönemin etkili adlarından biri olsa da bu tartışmanın merkezindeki kişi değildir.