2026 AYT Türk Dili ve Edebiyatı Divan Edebiyatı Test Çöz

1.

Divan şiirinin nazım biçimleri incelenirken, bir biçimin bu geleneğe Türkler tarafından kazandırıldığı belirtilmektedir.

Buna göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Çözümü gör

Doğru cevap: A

Türklerin divan şiirine bir nazım biçimi kazandırdığı belirtilmektedir. Bu bilgi, bütün biçimlerin Türklerce oluşturulduğunu göstermez; B seçeneği kapsamı gereksiz biçimde genişletir.

2.

Divan şiirine Türklerin kazandırdığı millî nazım biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Çözümü gör

Doğru cevap: A

Tuyuğ, divan şiirine Türklerin kazandırdığı millî nazım biçimidir. Rubai, gazel, kaside ve mesnevi ise bu tanımın karşılığı değildir.

3.

Tek dörtlükten oluşan ve aaxa biçiminde uyaklanan Divan şiiri nazım biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Çözümü gör

Doğru cevap: B

B, tek dörtlük ve aaxa uyak düzeniyle verilen nazım biçimidir. E aynı şiir çevresindeki yakın bir biçimdir ancak bu yapı bilgisiyle örtüşmez.

4.

Bir nazım biçimi tek dörtlükten oluşmakta ve aaxa biçiminde uyaklanmaktadır. Başka bir nazım biçiminin ise divan şiirine Türklerin kazandırdığı millî bir biçim olduğu belirtilmektedir.

Bu parçadan aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Çözümü gör

Doğru cevap: B

Tek dörtlük ve aaxa uyak rubaiyi; Türklerin divan şiirine kazandırdığı millî biçim ise tuyuğu gösterir. Ters eşleme ve aynı türü iki kez kullanma yanlıştır.

5.

İslamiyet’in kabulünden sonra Anadolu’da altı yüz yıl süren Divan şiirinin ölçüsü ve bu edebiyatın başka bir adı birlikte düşünüldüğünde aşağıdakilerden hangisine ulaşılır?

Çözümü gör

Doğru cevap: B

B, Divan şiirinde kullanılan ölçünün aruz olduğunu ve edebiyatın klasik Türk edebiyatı adıyla da anıldığını birleştirir. E ölçüyü değiştirir; A çoklu adlandırmayı tek ada indirger; C aruz bilgisini yanlışlar; D adlandırmayı kuruluş bilgisi gibi sunar.

6.

Divan şiiri içinde kullanılan bir nazım biçimi için şu özellik verilmiştir: “Tek dörtlükten oluşur ve uyak örgüsü aaxa şeklindedir.” Bu özellikler aşağıdaki nazım biçimlerinden hangisine aittir?

Çözümü gör

Doğru cevap: C

Tek dörtlük ve aaxa uyak örgüsü rubainin ayırt edici kuruluşudur. Tuyuğ aynı edebî çevrede yer alan yakın bir biçim olsa da verilen kuruluş doğrudan rubaiye aittir.

7.

Divan şiirinin Türklerin İslamiyet’i kabulünden sonra Anadolu’da gelişen bir gelenek olduğu ve bu geleneğe Türklerin bir nazım biçimi kazandırdığı belirtilmektedir. Buna göre aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Çözümü gör

Doğru cevap: D

Divan şiirine Türklerin kazandırdığı nazım biçimi Tuyuğ olarak belirtilir. Rubai, gazel, kaside ve murabba aynı edebî alanla ilişkili biçimler olsa da bu özellik onlara bağlanmamıştır.

8.

Divan şiirinde kullanılan, Arap ve Fars edebiyatlarından alınan nazım geleneğiyle bütünleşen ölçü aşağıdakilerden hangisidir?

Çözümü gör

Doğru cevap: C

C, Divan şiirinde kullanılan ölçünün aruz olduğu bilgisini karşılar. D halk şiirinde, B modern şiirde, E ise farklı bir adlandırma alanında kullanılır; A ve {c?} bu bilgiyle uyuşmaz.

9.

Rubai, Divan şiirinin kısa nazım biçimleri arasında yer alır. Bu biçimde dizelerin ses düzeni aaxa biçiminde kurulmuştur. Böylece şiirin bütünü, sınırlı sayıda dize üzerinde yoğunlaşan bir yapı kazanır.

Bu parçaya göre rubaiyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Çözümü gör

Doğru cevap: E

Parçada verilen aaxa düzeni ve sınırlı dize yapısı, E biçiminin tek dörtlükten oluştuğunu destekler. C, B, A ve D ise parçada belirtilen tek birimlik yapıyı farklı sayılara taşır.

10.

Divan şiirindeki nazım biçimleri arasında rubai ve tuyuğ, dörtlük yapılarıyla öne çıkar. Rubai, tek dörtlük üzerine kurulan bir biçimdir. Tuyuğ ise bu şiir geleneğine Türk edebiyatının kazandırdığı biçim olarak değerlendirilir.

Bu parçadan aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Çözümü gör

Doğru cevap: E

Parçada rubainin tek dörtlükten oluştuğu, tuyuğun ise divan şiirine Türklerin kazandırdığı bir nazım biçimi olduğu belirtilmektedir. Bu nedenle tuyuğu Araplara bağlayan ifade kaynaklanan bilgiyi tersine çevirir; onu ölçü türü saymak da nazım biçimi ile ölçü arasındaki ayrımı bozar.