2026 AYT Türk Dili ve Edebiyatı Deneme ve Makale Deneme PDF İndir

PDF'te neler var?

• 10 adet özgün, A–E şıklı Deneme ve Makale sorusu
• Tüm soruların cevap anahtarı
• Her soru için kısa çözüm/açıklama
• Yazdırmaya uygun A4 düzen

PDF'teki sorular

Zorluk dağılımı: 4 kolay, 5 orta, 1 zor.

1. 1.

   Şinasi tarafından kaleme alınan, Tercümân-ı Ahvâl gazetesinin başlangıç yazısı olan ve Türk edebiyatında bir yazı türünün ilk örneği kabul edilen metin aşağıdakilerden hangisidir?

2. 2.

   Tanzimat Dönemi’nde Şinasi, gazete çevresinde gelişen yeni yazı anlayışının öncülerinden biri olmuştur. Tercümân-ı Ahvâl Mukaddimesi, yalnızca bir gazetenin başlangıç yazısı olarak değil, edebiyatımızdaki yenileşmenin önemli metinlerinden biri olarak da değerlendirilir. Bu metin, yazı türlerinin gelişiminde başlangıç niteliği taşıyan bir örnek kabul edilmiştir.

   Bu parçadan aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

3. 3.

   Deneme yazarı, ele aldığı konuya ilişkin düşüncelerini kesin hükümler ortaya koyma amacı taşımadan paylaşır. Bu türde yazarın kişisel değerlendirmeleri öne çıkar ve anlatım, okurla karşılıklı konuşuyormuş izlenimi verir. Bu nedenle deneme, düşünce yazıları içinde kendine özgü bir yere sahiptir.

   Bu parçada denemeyle ilgili aşağıdakilerden hangisi vurgulanmıştır?

4. 4.

   Şinasi’nin Tercümân-ı Ahvâl Mukaddimesi, edebiyatımızda bir yazı türünün başlangıç örneği olarak değerlendirilir.

   Buna göre bu metinle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

5. 5.

   Peyami Safa'nın yazıları ile Şinasi'nin Tercümân-ı Ahvâl'deki çalışması karşılaştırılırken türlerin amaç ve kuruluş özellikleri dikkate alınmalıdır. Birinde kişisel düşünceler konuşma rahatlığıyla ele alınırken diğerinde düzenli bir anlatım planı öne çıkar.

   Buna göre bu karşılaştırmadan aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

6. 6.

   Şinasi'nin Tercümân-ı Ahvâl Mukaddimesi ile ilgili değerlendirmelerde metnin edebiyat tarihindeki yeri öne çıkarılır. Buna karşılık deneme, yazarın kişisel duygu ve düşüncelerini belirli bir anlatım tavrıyla dile getirdiği düz yazı türü olarak açıklanır. Böylece metnin tarihsel konumu ile türün genel niteliği birbirinden ayrılır.

   Bu parçada aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

7. 7.

   Deneme, farklı yazarlarda farklı konulara yönelse de belirli bir anlatım tavrını korur. Namık Kemal, Ahmet Haşim ve Aziz Nesin gibi adlar bu türün çevresinde anılır; ancak türün ayırt edici yönü, düşüncelerin kanıta dayalı bir ispat düzeni içinde değil, okurla konuşur gibi sunulmasıdır. Bu tavır, türü düzenli bölüm planıyla tanımlanan yazılardan ayırır.

   Bu parçaya göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

8. 8.

   Bir yazar, herhangi bir konuyu ele alırken düşüncelerini okurla konuşuyormuş gibi aktarır; ileri sürdüklerini ispatlamak için belge ve kanıt sıralamaz. Bu tutum, yazının bilimsel bir inceleme havasından uzaklaşmasını ve kişisel söyleyişe yaklaşmasını sağlar. Böylece okur, kesin hükümlerden çok yazarın düşünce akışıyla karşılaşır.

   Bu parçadan aşağıdaki yargıların hangisine ulaşılabilir?

9. 9.

   Şinasi’nin 1860’ta yayımlanan Tercümân-ı Ahvâl Mukaddimesi’ni, edebiyatımızda bir türün ilk örneği olarak değerlendiren bilgi aşağıdakilerden hangisini gösterir?

10. 10.

    Namık Kemal ve Ahmet Haşim'in adlarının geçtiği bir yazı seçkisinde yazar, düşüncelerini kanıtlama yoluna gitmeden okurla konuşur gibi ilerlemektedir.

    Bu yazı aşağıdakilerden hangisi olarak adlandırılır?

Sıkça Sorulan Sorular