2026 AYT Tarih-1 Tarih Bilimine Giriş Test Çöz

1.

Farsçada “iç” anlamına gelen ve Osmanlı saray teşkilatıyla ilişkilendirilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Çözümü gör

Doğru cevap: C

Farsçada “iç” anlamını taşıyan kavram Enderun’dur. Birun, Divan, Babıali ve Harem Osmanlı saray teşkilatında yer alsa da verilen dilsel ipucunu karşılamaz.

2.

Tarih biliminin geçmişe ilişkin aktarımları değerlendirdiği bir çalışmada, bu aktarımların milletlerin ortak hafızasını biçimlendirdiği belirtilmiştir.

Buna göre tarih biliminin toplumsal işlevi aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?

Çözümü gör

Doğru cevap: A

Geçmiş hakkındaki aktarımların ortak hafızayı biçimlendirmesi, tarih biliminin toplumsal belleğin oluşumuna katkı sağladığını gösterir. Bu durum olayların tekrarlanmasını veya bütün milletlerin aynı anlayışta birleşmesini gerektirmez.

3.

Tarih araştırmalarında iki farklı yardımcı alan birlikte kullanılmaktadır: Biri olayların zaman bakımından düzenlenmesini, diğeri geçmişte basılmış paraların incelenmesini sağlar.

Bu açıklamada sözü edilen ikinci yardımcı bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Çözümü gör

Doğru cevap: E

Açıklamadaki ikinci görev, geçmişte basılmış paraları incelemektir ve bu alan nümismatiktir. Kronoloji zaman sıralamasıyla ilgilidir; diğer terimler farklı malzeme veya belge alanlarını karşılar.

4.

Tarih Bilimine Giriş kapsamında, tarih içerisinde basılan paraları inceleyen yardımcı bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Çözümü gör

Doğru cevap: B

B, tarih içerisinde basılan paraları inceleyen bilim dalıdır. A olayların zamanını sıralar; D eski yazıları inceler; E kitabelerle; C ise resmî belgelerle ilgilenir.

5.

Malazgirt Savaşı gibi siyasi ve askerî olayların tarihî önemini araştırırken, özellikle geçmişte devletler tarafından basılan paraları inceleyen yardımcı bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Çözümü gör

Doğru cevap: D

D, geçmişte basılan paraları inceleyen yardımcı bilim dalıdır. C olayların zamanını sıralar; B, E ve A ise başka tarihî malzeme türleriyle ilgilidir.

6.

Tarih Bilimi'nin niteliğiyle ilgili aşağıdaki yargılar verilmiştir:

I. Tarihi olaylar aynı koşullar oluşturularak yeniden gerçekleştirilebilir. II. Tarih, bilimsel bilgiye ulaşırken kaynaklardan yararlanmaz. III. Geçmişe ilişkin aktarımlar, milletlerin ortak hafızasının oluşumuna katkı sağlar. Buna göre yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

Çözümü gör

Doğru cevap: C

C, tarih biliminin geçmişe ilişkin aktarımlar yoluyla milletlerin ortak hafızasını biçimlendirdiğini belirtir. A ve B ise olayların tekrarlanabilirliği ile tarih araştırmasının kaynak kullanımı konusunda verilen bilgilerin tersini savunmaktadır.

7.

Tarih araştırmalarında “tarih içerisinde basılan paralar” ifadesiyle belirtilen malzemeleri inceleyen yardımcı bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Çözümü gör

Doğru cevap: B

Nümismatik, tarih içerisinde basılan paraları inceleyen yardımcı bilim dalıdır. E ise tarihî olayların zamanını belirleyip sıralayan alanla ilişkilidir; bu nedenle basılmış paraların incelenmesini karşılamaz.

8.

Tarih araştırmalarında geçmişe ilişkin bilgilerin, olayların gerçekleştiği koşullar ve kullanılan kaynaklar dikkate alınarak değerlendirilmesi gerekir. “Sosyal bir bilim olan tarih, bilimsel bilgiyi ortaya çıkarmak için kaynaklardan yararlanır.”

Bu sözden hareketle tarih biliminin yöntemine ilişkin aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Çözümü gör

Doğru cevap: E

Alıntı, tarihin sosyal bilim niteliğini ve bilimsel bilgiye ulaşırken kaynaklardan yararlanıldığını açıkça belirtir. Bu nedenle E kaynak kullanımını doğru biçimde ifade eder; C, D, A ve B ise alıntının tersine veya kapsamını aşan yargılardır.