2026 AYT Felsefe Grubu Siyaset Felsefesi Test Çöz
8 özgün soru · online çöz, anında cevabı gör
- 1.
XVIII. yüzyılda Montesquieu, siyasal düzeni tek bir merkezin iradesine bırakmayan bir yapı olarak ele alır. Devlet içindeki görevlerin farklı organlara dağıtılması, iktidarın sınırlandırılması bakımından önem taşır. Böylece bireyin keyfî yönetimden korunması, yalnızca yöneticilerin iyi niyetine bağlanmaz. Bu yaklaşım, siyasal güvenceyi kurumsal düzenlemelerle ilişkilendirir.
Bu parçaya göre Montesquieu’nün siyasal düzen anlayışının temelinde aşağıdakilerden hangisi bulunmaktadır?
Çözümü gör
Doğru cevap: C
Parça, iktidarın tek merkezde toplanmaması ve farklı görevlerin ayrı organlara dağıtılması gerektiğini vurgular. Bu düzenin amacı bireyi keyfî yönetimden korumaktır. Montesquieu’nün yaklaşımında yasama, yürütme ve yargı güçlerinin karşılıklı denetimi bu korumayı sağlar; A seçeneği ise tek ve bölünmez iktidarı savunduğu için parçanın temel düşüncesiyle çelişir.
- 2.
Siyasal olayları incelerken araştırmacı, kişisel kanaatlerini kanıt yerine koymaz. Yönetim biçimleri, kurumlar ve siyasal davranışlar gözleme ve çözümlemeye konu edilir. Amaç, tek tek olayların ötesinde genel sonuçlara ulaşmaktır.
Bu parçaya göre aşağıdakilerden hangisi siyasal olguları inceleyen yaklaşımı doğru açıklar?
Çözümü gör
Doğru cevap: E
Parça, siyasal olguların bilimsel yöntemlerle incelenmesini ve genel sonuçlara ulaşılmasını vurgular. Devlet işlerini yürütmek siyaset, felsefi inceleme siyaset felsefesi, ideal düzen tasarımı ise başka bir uğraktır.
- 3.
Platon’un devlet tasnifi ve Hobbes’un doğa durumu görüşü dikkate alınarak aşağıdaki yargılardan hangileri doğrudur? I. Platon, devleti üç sınıfa ayırır. II. Hobbes’a göre devletin bulunmadığı doğa durumunda adaletsizlikten söz edilebilir. III. Hobbes’a göre adalet, devletin yokluğunda da geçerli bir ölçüttür.
Çözümü gör
Doğru cevap: A
Platon’un devlet tasnifi üç sınıftan oluşur. Hobbes ise devletin olmadığı doğa durumunda adalet ya da adaletsizlikten söz edilemeyeceğini savunduğu için II ve III yanlıştır.
- 4.
“Bir devletin siyasal gücü, ülke içindeki ve dışındaki baskılardan bağımsız kullanılmadıkça tam anlamıyla kendisine ait sayılamaz.”
Bu cümlede açıklanan siyasal kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Çözümü gör
Doğru cevap: D
Cümle, devletin siyasal gücünü iç ve dış baskı olmadan kullanmasını anlatır; bu özellik egemenlik kavramının ayırt edici içeriğidir. Meşruiyet, adalet ve özgürlük aynı alanla ilgili olsa da cümledeki bağımsız güç kullanımı ölçütünü karşılamaz.
- 5.
Bir anayasal düzen tasarlanırken karar alma, uygulama ve uyuşmazlıkları çözme görevleri farklı kurumlara veriliyor. Montesquieu’nün özgürlüğün korunmasına ilişkin görüşü de bu görevlerin birbirini denetlemesini gerekli görür. Buna göre düzenlemenin amacı, siyasal gücün tek merkezde toplanmasını önlemektir.
Bu düzenlemenin Montesquieu’nün görüşüyle uyumlu olduğunu gösteren gelişme aşağıdakilerden hangisi olabilir?
Çözümü gör
Doğru cevap: E
Montesquieu, özgürlüğün korunmasını üç gücün birbirini denetlemesine bağlar. İki gücün anılması eksik, güçlerin tek elde birleşmesi ve yargının kaldırılması ters yönde, dış baskıdan bağımsızlık ise egemenlik kavramına aittir.
- 6.
Devlet, ortak yaşamı düzenlemek için çeşitli kararlar alır ve bunları yürütür. Bu etkinlik yalnızca bireysel tercihlerle sınırlı değildir; kamu düzenine ilişkin işlerin örgütlenmesini de içerir. Böylece devletin işleyişine yönelik düzenleme ve yürütme faaliyeti ortaya çıkar.
Bu parçaya göre aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
Çözümü gör
Doğru cevap: B
Parça, devlet işlerinin düzenlenmesi ve yürütülmesini anlatır. Bilimsel inceleme siyaset bilimine, felsefi çözümleme siyaset felsefesine, ideal düzen tasarımı ve birey davranışının incelenmesi ise farklı kapsamlar taşır.
- 7.
Bir düşünür, hukuk kurallarının ve ortak ölçütlerin bulunmadığı bir durumda insanların eylemlerini adil ya da adaletsiz olarak nitelendirmemek gerektiğini savunuyor. Bu görüş, devletin siyasal düzen sağlayıcı işleviyle birlikte düşünüldüğünde anlam kazanır.
Buna göre bu görüş aşağıdakilerden hangisine işaret eder?
Çözümü gör
Doğru cevap: C
Hobbes’un görüşünde adalet ve adaletsizlik, devletin bulunmadığı doğa durumunda uygulanabilir ölçütler değildir. Bu nedenle adaletin bağımsız varlığı veya devletin yalnızca adaletsizliği kaldırdığı yönündeki yorumlar metnin kapsamını aşar.
- 8.
Montesquieu, devlet düzenini tek bir yetkinin belirlediği bir yapı olarak ele almaz. Yasama, yürütme ve yargı görevlerinin farklı güçlerde bulunması gerektiğini savunur. Bu güçlerin karşılıklı denetimi, bireyin özgürlüğünü güvenceye alan siyasal düzen açısından önem taşır.
Bu parçaya göre Montesquieu'nün devlet anlayışından aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
Çözümü gör
Doğru cevap: E
E, özgürlüğün korunmasını üç siyasal gücün karşılıklı denetimine bağlar. D ise denetimi tek yönlü hâle getirerek Montesquieu'nün güçlerin birbirini denetlemesi görüşünü bozar.