2026 AYT Felsefe Grubu Mantığa Giriş Test Çöz
10 özgün soru · online çöz, anında cevabı gör
- 1.
Bir mantık dersinde p → q biçimindeki yapı, dört farklı doğruluk değerleri düzeniyle incelenmiştir. Bu düzenlerden birinde p için 1, q için 0 değeri kullanılmıştır. Diğer düzenlerde bu iki değerden en az biri değiştirilmiştir.
Bu parçadan p → q yapısının doğruluk durumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
Çözümü gör
Doğru cevap: D
p → q yapısında tek yanlışlık düzeni, p'nin doğru ve q'nun yanlış olduğu durumdur. Önermenin öncülünün yanlış olduğu her durumda doğru sonuç çıkarılamayacağı için öncülün yanlış olduğu bütün durumları kapsayan ifade hatalıdır.
- 2.
Bir mantık dersinde p ve q simgeleriyle gösterilen iki ifade değerlendirilmiştir. Öğretmen, bu ifadelerden her birinin değerlendirme sonunda tek bir mantıksal sonuç taşıması gerektiğini belirtmiştir. Değerlendirme sonucu belirsiz kalan ifadeler bu incelemenin dışında tutulmuştur.
Bu parçaya göre bir ifadenin önerme sayılabilmesi için aşağıdakilerden hangisine sahip olması gerekir?
Çözümü gör
Doğru cevap: C
Önerme, kesin bir mantıksal değer taşıyan ifadedir; bu değer doğru veya yanlış olabilir. Soru yöneltmek ya da kişiden kişiye değişmek, kesin doğruluk değeri bulunmadığını gösterdiğinden önerme olma koşulunu karşılamaz.
- 3.
Bir doğruluk tablosunda p ∧ q, p ∨ q ve ~p biçimleri birlikte incelenmektedir. Bu tabloda p için 0, q için 1 değeri verilmiştir. Her işlem, kendi bağlacının doğruluk koşuluna göre ayrı ayrı değerlendirilmiştir.
Bu parçadaki verilere göre aşağıdaki sonuçlardan hangisine ulaşılabilir?
Çözümü gör
Doğru cevap: D
p'nin yanlış, q'nun doğru olması nedeniyle iki ifadenin birlikte doğruluğunu isteyen p ∧ q yanlış; en az birinin doğruluğunu yeterli gören p ∨ q doğru olur. Negasyon ise yanlış olan p'yi doğru değere çevirir; bu nedenle p ∧ q'nun doğru olduğunu söyleyen sonuçlar bağlacın koşulunu karşılamaz.
- 4.
Aristoteles'in Organon adlı eserleri, düşünmenin yalnız içeriğiyle değil, çıkarımların kuruluş biçimiyle de ilgilenir. Bu yaklaşımda bir yargının doğru olması ile o yargıya ulaşma biçiminin geçerli olması birbirinden ayrılır. Böylece düşünme süreci, belirli ölçütler aracılığıyla denetlenebilir hâle gelir.
Bu parçadan aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
Çözümü gör
Doğru cevap: E
E, Aristoteles'in Organon bağlamında içerik ile çıkarım biçimini ayıran anlatımdan çıkar. D ise doğru yargı ile geçerli çıkarımı özdeşleştirerek parçadaki ayrımı tersine çevirir.
- 5.
Ankara'da düzenlenen bir tartışmada konuşmacı, “Bugün hava yağmurludur.” ifadesini örnek verir. Bu ifade, söylendiği anda olgusal durumla karşılaştırılabilir. Buna karşılık “Pencereyi kapat!” sözü bir isteği dile getirir ve aynı biçimde değerlendirilmez.
Bu parçaya göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Çözümü gör
Doğru cevap: D
D, hava durumunu bildiren ifadenin doğruluk değerine sahip olması ile emir sözünün bu niteliği taşımaması arasındaki ayrımdan çıkar. C, önerme olmayı gerçeklikle ilişkisiz sayarak parçanın karşılaştırmasını bozar.
- 6.
İzmir'deki bir mantık atölyesinde “İzmir Ege Bölgesi'ndedir.” ifadesi ile “Kapıyı kapat!” ifadesi karşılaştırılır. İlk ifade hakkında doğru ya da yanlış denebilir. İkinci ifade ise bir eylem istemekte, bu nedenle aynı biçimde doğrulanıp yanlışlanamamaktadır.
Bu parçaya göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Çözümü gör
Doğru cevap: B
İzmir'i bildiren cümle doğru veya yanlış olarak değerlendirilebildiği için B önermenin temel niteliğini verir. C, emir cümlesini de aynı sınıfa alarak parçadaki ayrımı ortadan kaldırır.
- 7.
Kant'ın koşullu yargılarını inceleyen bir seminerde, “Eğer Ankara başkentse, Türkiye'de bir başkent vardır.” biçimindeki yapı ele alınır. Öncülün doğru, sonucun yanlış olduğu özel durumda koşullu yapı bozulur. Öncül yanlış olduğunda ise sonuç doğru ya da yanlış olsa da yapı yanlış sayılmaz.
Bu parçaya göre koşullu yapının yanlış olduğu durum aşağıdakilerden hangisidir?
Çözümü gör
Doğru cevap: D
Koşullu yapının yanlışlığı için öncülün doğru, sonucun yanlış olması gerekir. C ve A öncülün yanlış olduğu durumları verir; bu durumlarda koşullu yapı yanlış sayılmaz.
- 8.
İbn Sînâ'nın mantık çalışmalarını ele alan bir metinde iki bileşik ifade karşılaştırılır. Birinci ifade, içindeki önermelerin doğruluk değerleri ne olursa olsun doğru sonuç verir. İkinci ifade ise kendi değiliyle birlikte düşünüldüğünde hiçbir durumda doğru olamaz. Bu ayrım, bileşik ifadelerin bütün olası durumlarda nasıl davrandığını göstermektedir.
Bu parçaya göre birinci ve ikinci ifadeyi karşılayan kavram çifti aşağıdakilerden hangisidir?
Çözümü gör
Doğru cevap: B
İlk ifade bütün durumlarda doğru olduğundan totolojiyi, ikinci ifade hiçbir durumda doğru olamadığından çelişkiyi karşılar. A bu iki kavramın sırasını tersine çevirir.
- 9.
Muğla'da yürütülen bir mantık uygulamasında “Deniz yüzüyor ve güneş parlıyor.” ifadesi incelenir. Öğretmen, bu ifadenin doğru olabilmesi için iki ayrı bildirimin birlikte doğru olması gerektiğini söyler. Bildirimlerden biri yanlış olduğunda birleşik ifade de doğru kabul edilmez.
Bu parçaya göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
Çözümü gör
Doğru cevap: C
İki bildirimin birlikte doğru olması gerektiği için C, VE bağlacının doğruluk koşulunu ifade eder. B ise en az bir doğruyu yeterli sayarak VEYA bağlacının koşuluna kayar.
- 10.
Bir mantık çalışmasında p ve q için mümkün bütün doğruluk durumları tabloya yazılır. Bir bileşik yapı, bu dört satırın her birinde aynı sonuç değerini verir; sonuç sütununda her defasında “doğru” görülür. Öğretmen, yapının farklı değer atamalarında değişmediğini vurgular. Bu tablo, yapının tanınmasında tek bir duruma değil, bütün durumlara bakılması gerektiğini gösterir.
Bu parçaya göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
Çözümü gör
Doğru cevap: E
E, bütün doğruluk durumlarında aynı olumlu sonucu veren yapıyı belirtir. C ise her durumda yanlış kalan karşıt yapıyla karıştırılmıştır; parçadaki sürekli doğruluk koşuluyla bağdaşmaz. A, B ve D farklı mantıksal yapı türleridir; verilen tablo bunlardan birini göstermemektedir.