2026 AYT Felsefe Grubu Felsefe Tarihi Test Çöz
10 özgün soru · online çöz, anında cevabı gör
- 1.
Sokrates, davranışların yönünü insanın kavrayış gücüyle açıklar; yanlış davranmayı da bu gücün yetersizliğiyle bağdaştırır.
Buna göre Sokrates'in ahlak anlayışını doğru veren yargı aşağıdakilerden hangisidir?
Çözümü gör
Doğru cevap: E
Sokrates, doğru ahlaki kararları bilgiyle ilişkilendirir ve yanlış davranışların bilgi yetersizliğinden doğduğunu savunur. E bu ilişkiyi doğrudan verir; C ise kaynakta belirtilen eksikliği tersine çevirmektedir.
- 2.
Herakleitos, Sümerler ve Platon, felsefe tarihinin farklı dönem ve problem alanlarıyla ilişkilendirilen adlarıdır.
Herakleitos, Sümerler ve Platon'a ilişkin aşağıdaki yargılardan hangileri doğrudur? I. Herakleitos, evrende değişimin bulunmadığını savunmuştur. II. Sümerler, yazıyı icat etmiştir. III. Platon'a göre devleti filozoflar yönetmelidir. Yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
Çözümü gör
Doğru cevap: D
Herakleitos değişimin evrenselliğini vurguladığı için I. yargı yanlıştır. Sümerlerin yazıyı icat etmesi ve Platon'un yönetimi filozoflara vermesi II ve III. yargıları doğrular; bu nedenle D ulaşılabilecek tek birleşimdir.
- 3.
Gorgias, varlık konusunda kesin bir dayanak bulunmadığını ileri süren kuşkucu bir görüşü kısa bir sözle dile getirir.
Bu anlatıdaki düşünürün kullandığı kısa ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Çözümü gör
Doğru cevap: B
B, Gorgias’ın şüpheci öğretisi içinde kullandığı özgün ifade olarak verilir. E ve A, aynı düşünürün bilgi ve aktarım sorunlarına ilişkin görüşleriyle anlamca yakın olsa da aranan ifade değildir; C ve D ise bu kuşkucu tutumun tersine kesinlik bildirir.
- 4.
“Ahlaki bir kararın doğruluğu, doğru bilgiyle bağlantılıdır; yanlış davranışın kaynağı da bilgi eksikliğidir.”
Bu söz, aşağıdaki düşünürlerden hangisinin ahlak anlayışıyla ilişkilendirilebilir?
Çözümü gör
Doğru cevap: C
Ahlaki doğruluğu doğru bilgiyle, ahlaki yanlışı bilgi eksikliğiyle açıklayan yaklaşım Sokrates’e aittir. Platon aynı gelenek içinde bulunsa da verilen bilgi-erdem bağlantısı doğrudan ona ait değildir.
- 5.
Antik Yunan düşüncesinden önce Sümer, Mısır, Çin, Hint ve İran gibi medeniyetlerde önemli düşünsel birikimler oluşmuştur. Bu birikimler çoğunlukla dinî ve mitolojik bilgilerle iç içe gelişmiştir. Antik Yunan'da ise felsefe zamanla sistemli bir disiplin niteliği kazanmıştır.
Bu parçadan aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
Çözümü gör
Doğru cevap: C
Parça, Antik Yunan öncesindeki birikimlerin felsefenin gelişimine katkı verdiğini ve bu birikimlerin dinî-mitolojik bağlam taşıdığını belirtir. Bu nedenle C ulaşılabilir; E ise parçadaki katkı ilişkisini tersine çevirir.
- 6.
Platon, siyaset anlayışında yönetme görevini bilgi ve bilgelikle ilişkilendirir. Ona göre devletin başında bulunacak kişiler, yönetme işinin gerektirdiği düşünsel yeterliğe sahip olmalıdır.
Buna göre Platon'un siyaset anlayışına ilişkin aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
Çözümü gör
Doğru cevap: B
Platon’un anlayışında yönetme yetkisi filozoflarla ilişkilendirilir; bu nedenle yönetim görevi felsefi bilgelikle bağlantılıdır. A ve C, yönetim ile bilgelik arasındaki ilişkiyi parçanın tersine çevirir.
- 7.
Gorgias'ın yaklaşımında varlık ve bilgi konusunda kesinliğe ulaşma imkânı sorgulanır. Bu yaklaşım, “Hiçbir şey yoktur.” ve “Var olan şey bilinemez ve aktarılamaz.” ifadeleriyle dile getirilir. Böylece düşüncenin nesnel ve kesin bir temele dayanıp dayanamayacağı tartışmaya açılır.
Bu parçaya göre Gorgias'ın yaklaşımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
Çözümü gör
Doğru cevap: B
Parçada Gorgias’ın varlık ve bilgi konusunda kesinliğe ulaşmayı sorgulayan ifadeleri verilir. B, bu iki ifadenin ortak sonucudur; E parçanın kesinlik sorgulamasını tersine çevirir, diğer yakın görüşler ise Sokrates, Thales ve Platon’a aittir.
- 8.
Antik Yunan'da felsefenin sistemli bir disiplin hâline geldiği dönemde Sokrates, ahlaki kararların doğruluğunu bilgiyle ilişkilendirmiş ve ahlaki yanlışları bilgi eksikliğiyle açıklamıştır. Buna göre Sokrates'in aşağıdakilerden hangisini duyurmuş olması beklenir?
Çözümü gör
Doğru cevap: D
D, Sokrates'in ahlaki doğruluk ile doğru bilgi arasındaki ilişkiyi açıklayan görüşüdür. A değişim tartışmasına, E Gorgias'ın şüpheci öğretisine, C Platon'un siyaset anlayışına, B ise Thales'in doğa görüşüne aittir.
- 9.
Sümer, Mısır ve Çin gibi topluluklarda evreni ve insanı açıklamaya yönelik düşünceler ortaya çıkmıştır. Bu düşünceler çoğu kez dinî ve mitolojik anlatılarla birlikte taşınmıştır. Daha sonra Antik Yunan'da düşünme faaliyeti belirli bir düzen içinde ele alınarak ayrı bir uğraş alanına dönüştürülmüştür. Böylece felsefenin ortaya çıkışı, kendisinden önceki kültürel arka planla birlikte değerlendirilmesi gereken bir süreç hâline gelmiştir.
Bu parçadan aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
Çözümü gör
Doğru cevap: E
Parça, Antik Yunan'daki düzenli felsefi etkinliğin kendisinden önceki kültürlerin hazırladığı düşünsel zeminden kopuk olmadığını göstermektedir. Bu nedenle E, parçanın bütününden çıkarılabilir. D, önceki kültürlerin katkısını reddettiği için parçadaki tarihsel süreklilik anlayışıyla çelişir.
- 10.
MÖ V. yüzyıl Atina'sında bir öğretmen, insan davranışlarını değerlendirirken eylemin arkasındaki bilme durumuna yönelir. Bir kişinin doğru seçimi gerçekleştirememesini, doğru olanı gerçekten kavramamış olmasıyla açıklar. Bu yaklaşım, davranışı yalnızca dış yaptırımlarla değerlendirmek yerine kişinin neyi bildiğini sorgular.
Bu parçaya göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
Çözümü gör
Doğru cevap: D
Parçada doğru davranışın, kişinin doğru olanı bilmesi ve kavramasıyla bağlantılı olduğu belirtilmektedir. Bu nedenle D, ahlaki yanlışlığın bilgi yetersizliğiyle açıklanacağı sonucunu verir. C, parçadaki bilme durumunu dışlayıp alışkanlığı tek ölçüt hâline getirdiği için yanlıştır.