2026 ALES Türkçe Cümlede Anlam Test Çöz
10 özgün soru · online çöz, anında cevabı gör
- 1.
Bir değerlendirme cümlesinde kullanılan yargı, herkesin aynı biçimde kabul edeceği bir bilgi olmayabilir. "Bu öykünün dili, yazarın diğer metinlerine göre daha canlıdır." cümlesinde hem iki eser arasında kıyaslama yapılmakta hem de dilin niteliği hakkında kişisel bir değerlendirme sunulmaktadır. Bu nedenle cümlenin anlamını yalnızca "daha" sözcüğüne bakarak belirlemek yeterli değildir.
Bu parçaya göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Çözümü gör
Doğru cevap: B
Parçada, aynı cümlede iki eser arasında karşılaştırma yapılırken dil hakkında kişisel bir değerlendirme de sunulabileceği belirtilmiştir. A ve C öznelik ile nesnelliği karıştırır; D ve E ise parçadaki sınırlı yargıyı genelleştirir.
- 2.
I. Yargının gerçekleşmesinin bir durum veya olguya bağlı olduğu cümlelerdir. II. Önce sonucun sonra nedenin söylendiği cümlelerdir. III. Bir sonucun meydana gelmesine sebep olan durumla birlikte verildiği cümlelerdir. IV. Varlık, kavram ve durumları benzerlik, farklılık, eşitlik, üstünlük gibi ilgiler kurarak kıyaslayan cümlelerdir. V. Kişisel duygu düşünce ve yorumlar içeren, göreceli yargılar ifade eden cümlelerdir.
Numaralanmış cümlelerin hangisinde yargının gerçekleşmesi bir şarta bağlanmıştır?
Çözümü gör
Doğru cevap: A
I. cümlede gerçekleşme bir durum veya olguya bağlanmaktadır; bu, koşul anlamının temel özelliğidir. III. cümle ise sebep ile sonucu birlikte verdiği için koşul değil, neden-sonuç ilişkisi kurar.
- 3.
I. Yargının gerçekleşmesinin bir durum veya olguya bağlı olduğu cümlelerdir. II. Önce sonucun sonra nedenin söylendiği cümlelerdir. III. Bir sonucun meydana gelmesine sebep olan durumla birlikte verildiği cümlelerdir. IV. Varlık, kavram ve durumları benzerlik, farklılık, eşitlik, üstünlük gibi ilgiler kurarak kıyaslayan cümlelerdir. V. Kişisel duygu düşünce ve yorumlar içeren, göreceli yargılar ifade eden cümlelerdir.
Numaralanmış cümlelerin hangisinde varlık veya durumlar arasında benzerlik, farklılık, eşitlik ya da üstünlük ilişkisi kurulmuştur?
Çözümü gör
Doğru cevap: D
IV. cümlede varlık, kavram ve durumların çeşitli yönlerden kıyaslandığı belirtilmiştir; bu, karşılaştırma anlamını açıkça ortaya koyar. I. cümle ise gerçekleşmeyi bir duruma bağladığından koşul ilişkisi kurar.
- 4.
“Bu öneri, ancak uygulama sırasında ortaya çıkabilecek sorunlar önceden belirlenirse başarılı olabilir.” cümlesinden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?
Çözümü gör
Doğru cevap: A
Cümlede başarı, sorunların önceden belirlenmesi koşuluna bağlanmıştır. Diğer seçenekler bu koşullu anlatımı kesinliğe çevirerek cümlenin anlamını değiştirmektedir.
- 5.
Bir cümlede neden ile sonuç arasındaki bağ, kimi zaman bağlaçlarla açıkça kurulur. “Çünkü” ve “zira” gibi sözcükler, ortaya çıkan durumun gerekçesini belirtir. Bu tür cümlelerde amaçlanan bir işten çok, gerçekleşmiş bir durumun hangi etkenden kaynaklandığı üzerinde durulur.
Bu parçadan aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
Çözümü gör
Doğru cevap: A
Parça, bazı bağlaçların gerçekleşen durumların gerekçesini göstermede kullanıldığını belirtmektedir. B yalnızca bağlaçları kabul ederek kapsamı daraltır; C, D ve E parçada desteklenmeyen genellemelerdir.
- 6.
“Bu değerlendirme, kişiden kişiye değişebileceği için kesin bir bilgi olarak kabul edilemez.” cümlesinin anlatmak istediği aşağıdakilerden hangisidir?
Çözümü gör
Doğru cevap: A
Cümlede değerlendirmelerin kişiden kişiye değişebildiği ve bu nedenle kesin bilgi sayılamayacağı belirtilmektedir. Bu özellik öznel anlatımın göreceli oluşuyla örtüşür; B, C, D ve E cümlenin tersine sonuçlara ulaşmaktadır.
- 7.
Bir cümlenin anlamını belirlerken kullanılan ek ve bağlaçlar dikkatle incelenmelidir. “-sa, -se” eki, yargının gerçekleşmesini başka bir duruma bağlayabilir. ---- Bu nedenle aynı cümledeki sözcükleri yalnızca tek tek değil, aralarındaki ilişkiyi gözeterek değerlendirmek gerekir.
Bu parçada boş bırakılan yere düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Çözümü gör
Doğru cevap: A
Önce ekin yargıyı başka bir duruma bağladığı belirtilmiş, ardından bunun sonucu açıklanmıştır. A seçeneği bu açıklamayı koşul ilişkisiyle tamamlar; diğerleri farklı anlam türlerini konuya uygunsuz biçimde geneller.
- 8.
I. Düzenli tekrar yaparsan konuyu daha kolay kavrarsın. II. Toplantı ertelendi çünkü konuşmacı rahatsızlanmıştı. III. Bu roman, yazarın önceki eserlerinden daha akıcıdır. IV. Bu serginin en etkileyici bölümü, ışık düzenlemesiyle salonun girişidir. V. Sokaklar sessizdi; gece boyunca yoğun kar yağmıştı.
“-sa/-se” ekiyle kurulabilen ve bir yargının gerçekleşmesini başka bir duruma bağlayan anlam, numaralanmış cümlelerin hangisinde vardır?
Çözümü gör
Doğru cevap: A
I. cümlede kavrama eylemi, düzenli tekrar yapma durumuna bağlanmıştır. Bu nedenle yargının gerçekleşmesi bir koşula dayanmaktadır. II. cümledeki “çünkü” neden-sonuç ilişkisi kurduğu için en güçlü çeldiricidir; ancak orada bir şart değil, gerekçe belirtilmiştir.
- 9.
Bir düşüncenin gerçekleşmesi, kimi zaman başka bir durumun ortaya çıkmasına bağlanır. Böyle cümlelerde anlatılan yargı, tek başına kesinleşmiş bir sonuç olarak sunulmaz. Anlatımda kullanılan ek ve bağlaçlar, bu bağı kurmaya yardımcı olur.
Bu parçaya göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Çözümü gör
Doğru cevap: A
Parçada gerçekleşmenin başka bir duruma bağlanması vurgulanmaktadır. Bu, koşul anlamının temel özelliğidir; B neden-sonuç, C amaç-sonuç, D karşılaştırma, E ise öznel anlatımla ilgilidir.
- 10.
Karşılaştırma yapılırken iki varlık ya da durum arasında benzerlik veya farklılık kurulabilir. Bazı cümlelerde ise bu ilişki üstünlük ya da eşitlik üzerinden oluşturulur. Bu nedenle karşılaştırma, yalnızca bir unsurun diğerinden daha iyi olduğunu söylemekle sınırlı değildir.
Bu parçaya göre karşılaştırma cümleleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Çözümü gör
Doğru cevap: A
Parça, karşılaştırmanın benzerlik, farklılık, üstünlük ve eşitlik ilişkileriyle kurulabileceğini belirtmektedir. Bu nedenle kavram yalnızca üstünlük bildiren cümlelerle sınırlandırılamaz.