2026 ALES Türkçe Anlatım Biçimleri Test Çöz

Bir kullanım kılavuzunda, aracın parçaları ve bu parçaların görevleri açık bir sırayla anlatılır. Metin, okurun belirli bir konuda bilgi edinmesini ve işlemi doğru biçimde uygulamasını amaçlar. Bu nedenle anlatımda kişisel izlenimlerden çok öğretme ve bilgi verme işlevi öne çıkar.

Bu parçaya göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Eski bir konağın dar pencereleri, koyu renkli ahşap kepenklerle çevrilidir. Taş duvarlardaki çatlaklar ve avlunun ortasındaki kurumuş kuyu, yapının uzun süredir kullanılmadığını düşündürür. Güneş ışığı, duvarın sararmış yüzeyinde düzensiz lekeler oluşturur.

Bu parçadan aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Bir anlatım biçimini belirlerken yalnızca metnin konusuna bakmak yeterli değildir. Metnin okura ne yaptırmak istediği de değerlendirilmelidir. Bilgi verme amacı taşıyan bir metin ile karşı görüşü çürütmeye çalışan bir metin, aynı konu üzerinde dursa bile aynı nitelikte değildir. ----

Bu parçada boş bırakılan yere düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

I. Olay anlatımına dayalı metinlerde öyküleyici anlatımdan yararlanılabilir. II. Betimleyici anlatımın açıklayıcı ve sanatsal olmak üzere iki türü vardır. III. Öyküleyici anlatımın açıklayıcı ve sanatsal olmak üzere iki türü vardır. IV. Açıklayıcı anlatım genellikle öğretici metinlerde kullanılır. V. Tartışmacı anlatım, karşı görüşün yanlışlığını kanıtlamayı amaçlar.

Numaralanmış cümlelerin hangisinde anlatım biçimleriyle ilgili bilgi yanlışı vardır?

Bir metin, önce bir görüşü ortaya koyup ardından bu görüşün eksiklerini göstermeye çalışıyorsa yazar yalnızca bilgi aktarmakla yetinmiyor demektir. Böyle bir kuruluşta okurun karşıt düşünceye yönelik değerlendirmesi yönlendirilir. Metnin temel amacı, ileri sürülen görüşün savunulamaz olduğunu ortaya koymaktır.

Bu parçaya göre metnin anlatımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Bir ansiklopedi maddesinde kavramın kapsamı ve temel özellikleri açıklanır. Metin, okuyucunun kavramı başka örneklerle karıştırmaması için anlam sınırlarını belirginleştirir. Bu yaklaşımda olayların sıralanmasından veya bir yerin görünüşünün çizilmesinden çok anlamı belirleme amacı vardır.

Bu parçadan aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Olay merkezli bir metinde anlatıcı, önce beklenmedik haberi alır, ardından evden çıkar ve akşam saatlerinde aradığı kişiye ulaşır. Okur, gelişmeleri bu sıralama sayesinde takip eder. Metinde yer ve kişi ayrıntıları bulunsa da anlatımın kuruluşunu belirleyen unsur olayların ilerleyişidir.

Bu parçaya göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

“Okura yeni bir alanı kavratmak ve o alanla ilgili verileri düzenli biçimde sunmak, bu anlatımın başlıca işlevidir.” Buna göre bu cümlede anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

“Sokağın iki yanındaki taş evler, yosun tutmuş duvarları ve dar pencerelerindeki solgun perdeleriyle akşam ışığında daha da sessiz görünüyordu.” Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Bir eğitim yazısında, “Nedir?” sorusuna cevap aranarak bir kavramın anlamı açıklanıyor. Yazar, herhangi bir varlığın ya da yerin ayrıntılarını okuyucunun zihninde canlandırmaya yönelmiyor. Metinde olaylar bir zaman akışı içinde sıralanmadığı gibi karşıt bir düşüncenin yanlışlığı da kanıtlanmıyor. Bu yazıda amaç, genel bilgi aktarmak değil, tek bir kavramın anlamını belirlemektir. Böylece anlatım, kavramı okura tanıtma işleviyle sınırlandırılıyor.

Bu parçaya göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?